De verzekeringstak van de ANWB stopt volgende maand met het verzekeren van fatbikes, de snelle elektrische fietsen op dikke banden. De diefstalverzekering wordt beëindigd omdat ze zo vaak worden gestolen dat de schadelast te groot wordt, en ook andere fietsverzekeringen anders onbetaalbaar dreigen te worden. Ook noemt de ANWB het ‘een gevaarlijke trend’ dat de meeste fatbikes worden opgevoerd en dus illegaal rondrijden.
Per 6 september worden geen nieuwe fatbike-verzekeringen afgesloten, meldde de ANWB deze week. Wie een doorlopende verzekering heeft afgesloten, krijgt twee maanden voordat de verzekering zou worden verlengd te horen dat die wordt stopgezet. Een aflopende verzekering loopt door tot het einde van de looptijd. Ook Interpolis en Centraal Beheer zouden al nadenken over het stoppen met verzekeren.
Een uitzonderlijke stap: het stoppen met verzekeren van één bepaalde categorie voertuigen. Volgens de ANWB gaat het in het geval van de populaire fatbikes om een combinatie van factoren: de ‘extreem hoge diefstalcijfers’, en de vele aanpassingen aan de fietsen na aankoop om ze sneller te maken. De organisatie vertelde bij NOS Nieuws dat het besluit nodig is om fietsverzekeringen betaalbaar te houden:
“De financiële schade op fatbikes is gestegen tot zo’n 800 procent van de premie. De schade is dus acht keer zo hoog als de premie-inkomsten. Bij de ANWB zijn verzekeringen afgesloten voor 10.000 fatbikes. Daarvan is het merendeel dit jaar ingestroomd. Dat geeft aan hoe groot de groei is, en waarom we moeten ingrijpen.”
Geen helmplicht
Volgens de organisatie hangt de snelle groei van het aantal fatbikes samen met de invoering van de helmplicht voor snorfietsen. Op een fatbike, een snelle elektrische fiets met extra brede banden, hoef je in tegenstelling tot snor- en bromfietsen geen helm te dragen. Ze zijn vooral populair onder jongeren, hoewel ze vanwege hun lage instap, brede banden en stabiele wegligging beter geschikt voor senioren zouden zijn. In Amsterdam en Utrecht, waar de snorfietsers van het fietspad zijn verbannen, mogen fatbikes daar nog wel rijden.
Vanwege die populariteit is de kans dat fatbikes gestolen worden meer dan levensgroot, zegt de verzekeraar. Floor van Workum, hoofd ANWB Verzekeren: “In Amsterdam is de kans dat je fatbike wordt gestolen 90 procent.” De club gaat nu onderzoeken hoe fatbikes in de toekomst “toch op een verantwoorde manier” verzekerd kunnen worden. Dat gaat niet alleen over de hoogte van de premie, maar ook over eisen die gesteld worden op het gebied van beveiliging en stalling. Volgens Van Workum beperkt het probleem van fietsdiefstallen zich niet tot fatbikes alleen, maar zijn ook andere e-bikes inmiddels roofgoed geworden. Daarom pleit de ANWB voor een systeemaanpak, waarbij alle belanghebbenden samenwerken op het gebied van registratie, data-uitwisseling en beveiliging van de fietsen.
Deel van het probleem, en tevens een van de redenen voor de grote populariteit, is dat fatbikes vaak omgebouwd en opgevoerd worden. Het aanbrengen van een gashendel om ook zonder te trappen vooruit te kunnen spuiten, is haast vrijwel standaard. Ook kunnen ze vaak veel harder dan de toegestane trapondersteuning tot 25 kilometer per uur. Van Workum noemt dat ‘een gevaarlijke trend’. “Want naast de financiële aansprakelijkheidsrisico’s die het met zich meebrengt, zorgt het ook voor gevaarlijke situaties op de weg. Het remmen van deze trend is dan ook een nadrukkelijk uitgangspunt als we de voorwaarden voor de nieuwe fatbike-verzekering gaan ontwikkelen.”
Politie waarschuwt
De Fietsersbond Amsterdam constateerde bij een snelheidsmeting dat fatbikes gemiddeld 30 kilometer per uur rijden, veel harder dan normale fietsers en ook sneller dan veel andere e-bikers. De politie Amsterdam timmerde aan de weg met de aanhouding van een fatbiker die met 40 kilometer per uur over het fietspad joeg. De in beslag genomen fiets werd pontificaal op Instagram gedeeld, en de basiseenheid Overtoomsesluis deed er meteen maar even een vermanend woordje bij: “De fiets op de foto is in beslag genomen en de bestuurder heeft een proces-verbaal van ons gekregen. Omdat er een gashendel op zit moet er dus ook een kenteken op zitten, moet die verzekerd zijn én moet je een rijbewijs hebben. Maar die zijn we nog nooit tegengekomen! Met zulke snelheden over de smalle fietspaden in ons werkgebied levert gevaarlijke situaties op. Daarom blijven we hier actief op controleren. Elektrische fatbike: geen probleem, maar dan wel zónder gashendel!”
Zoals hier eerder al beschreven, zijn verreweg de meeste fatbikes in Nederland illegaal. Veel verkopers doen nog steeds of het gewoon om een elektrische fiets gaat, niets meer en niets minder. ‘Dus’ mogen ze gewoon op het fietspad, is er geen helmplicht, en hoeft de fiets ook niet gekeurd of verzekerd te zijn. In de praktijk echter hebben vrijwel alle fatbikes een gashandel waardoor je zelf niet hoeft te trappen, waardoor hij niet meer de kenmerken van een e-bike met louter trapondersteuning heeft. Dán moet de fatbike een typegoedkeuring hebben van de Rijksdienst voor het Wegverkeer. Zo’n goedkeuring maakt van de fatbike dan echter meteen een bromfiets, snorfiets of speedpedelec, waarvoor heel andere regels gelden dan voor een e-bike: er is een rijbewijs voor nodig, de fiets moet verzekerd zijn, er geldt een minimumleeftijd, de fiets moet een kentekenplaat hebben en er geldt een hemplicht. Wie hier allemaal niet aan voldoet, rijdt dus illegaal. De boetes die voor de verschillende overtredingen kunnen worden uitgeschreven, kunnen oplopen tot in totaal 1200 euro. Bovendien rijd je op een illegale fatbike onverzekerd, dus als je een ongeluk veroorzaakt, zul je zelf voor alle kosten moeten opdraaien, ook voor onverhoopte letselschade van eventuele slachtoffers.
Aangereden door een fatbike?
U heeft in de meeste gevallen recht op schadevergoeding als u wordt aangereden door een fatbike of een ander soort elektrische fiets. Na de aanrijding is het belangrijk dat u:
- De gegevens van de fietser en getuigen verzamelt
- Foto’s maakt van de verkeerssituatie, uw letsel en andere schade aan uw persoonlijke eigendommen
- Direct naar een arts gaat om uw verwondingen te laten onderzoeken, ook als u slechts een paar schrammen hebt opgelopen
Zelfs als de fietser niet verzekerd is of is doorgereden na de aanrijding, hebt u meestal recht op schadevergoeding. U kunt dan een schadeclaim indienen bij het Waarborgfonds Motorverkeer. U moet dan wel:
- Minstens één getuige hebben van het ongeval of camerabeelden
- Direct aangifte hebben gedaan van het ongeval bij de politie. Bent u daar niet toe in staat? Dan mag dit ook binnen 14 dagen als u de gegevens hebt genoteerd van de fietser die u heeft aangereden
Schakel altijd een ervaren jurist in na een ongeval met een elektrische fiets. Een ervaren jurist weet precies waar u recht op hebt. Bovendien is juridische hulp geheel kosteloos voor u, omdat de verzekeraar van de fietser of het Waarborgfonds Motorverkeer deze hulp moet vergoeden. Daar heeft u altijd recht op als letselschadeslachtoffer.
Wilt u dit artikel delen?
