Fatbikes: je hebt of wilt er zelf één, óf je haat ze. Veel tussenvarianten zijn er eigenlijk niet. Op internet en in de media buitelen voor- en tegenstanders van de snelle elektrische fietsen met de dikke banden over elkaar heen. Belangenclubs staan recht tegenover elkaar. De Fietsersbond, de ANWB, Veilig Verkeer Nederland en de lobbyclub Legaal Rijden laten volop van zich horen. Discussiepunt: vrijwel álle fatbikes in Nederland zijn illegaal en mogen hier de openbare weg niet op. De stand van zaken.
Veel verkopers doen nog steeds of het gewoon om een elektrische fiets gaat, niets meer en niets minder. ‘Dus’ mogen ze gewoon op het fietspad, is er geen helmplicht, en hoeft de fiets ook niet gekeurd of verzekerd te zijn. In de praktijk echter hebben vrijwel alle fatbikes een gashandel waardoor je zelf niet hoeft te trappen, waardoor hij niet meer de kenmerken van een e-bike met louter trapondersteuning heeft. Dán moet de fatbike een typegoedkeuring hebben van de Rijksdienst voor het Wegverkeer. Zo’n goedkeuring maakt van de fatbike dan echter meteen een bromfiets, snorfiets of speedpedelec, waarvoor heel andere regels gelden dan voor een e-bike: er is een rijbewijs voor nodig, de fiets moet verzekerd zijn, er geldt een minimumleeftijd, de fiets moet een kentekenplaat hebben en er geldt een hemplicht. Wie hier allemaal niet aan voldoet, rijdt dus illegaal.
Boetes voor rijden op een illegale fatbike
Amsterdammer Reinder Rustema, de man achter Petities.nl, heeft eens op een rijtje gezet welke boetes een illegale fatbike eigenlijk allemaal zou verdienen:
- onverzekerd rijden €440
- rijden zonder kenteken €280
- rijden zonder brommerrijbewijs €280
- rijden zonder helm €100
- (eventueel) op een fietspad rijden als brommer €100
Wie een ijverige politieagent treft, kan dus rekenen op een totaal van tot wel €1.200 aan boetes voor het rijden op een snelle, illegale fatbike.
Reinder Rustema: “De fatbike is een probleem. Het is een fiets die uitgevonden is voor in de Amerikaanse natuur, vandaar die brede banden. Maar op de Nederlandse fietspaden geven ze vooral een groot snelheidsverschil met andere fietsers. Bij alle e-bikes is dat een probleem, maar bij deze nog meer omdat ze vaak en makkelijk uitgerust worden met een knop zodat je niet hoeft te trappen. Tot overmaat van ramp zijn ze formeel op de Europese markt toegelaten omdat ze een e-bike zijn. Pas op de rollerbank kan geconstateerd worden dat ze geen e-bike maar speedpedelec zijn en aan de vereisten voor een brommer moeten voldoen.”
Geen ondergrens voor leeftijd voor rijden op een fatbike
“Daarnaast zijn ze extra aantrekkelijk omdat je iemand comfortabel mee kunt nemen, en omdat het een gewone fiets is, geldt er geen ondergrens voor de leeftijd. Kinderen krijgen de fiets om mee naar de middelbare school te fietsen omdat ze niet meer met de auto naar school gebracht kunnen worden. De kinderen die wel naar school fietsten hebben 4 jaar meer fietservaring, het is nota bene een evenwichtskunstje dat je met vallen en opstaan moet leren. Tieners zie je dat ook doen als ze in groepen naar school fietsen, dan vallen ze als hele groep om als iemand een geintje uithaalt. De slechtste fietsers uit die groep krijgen nu op jonge leeftijd een als fiets vermomde brommer cadeau die zelfs sneller kan dan een brommer waar je als minimaal 16-jarige een helm en rijbewijs voor nodig hebt. De oplossing? Behandel fatbikes als een elektrische brommer. Met kenteken, verzekering, brommerrijbewijs, leeftijdsgrens en helm.”
Ook de Fietsersbond, de ANWB en Veilig Verkeer Nederland vinden dat fatbikes die power geven zonder dat je hoeft te trappen, als bromfiets of speedpedelec moeten worden beschouwd. Voorzitter Florrie de Pater van de Fietsersbond Amsterdam vertelde onlangs nog op NPO Radio 1 dat het probleem bij de fatbikes vooral zit in de gashendel: “Als die om wordt gegooid, hoef je niet te trappen. Je ziet heel vaak fatbikes honderden meters rijden zonder dat ze hoeven te trappen. Dat is helemaal geen e-bike, dat is een snorfiets die onder de helmplicht zou moeten vallen”, vindt De Pater.
Aparte helmplicht invoeren?
De Fietsersbond onderzoekt nog of het zinvol is voor fatbikes en bijvoorbeeld de snelle VanMoofs een aparte helmplicht in te voeren, net zoals vorig jaar al voor de snorfiets is gebeurd in Amsterdam. De bond is er nog niet helemaal uit: “Dan moet je waarschijnlijk alle e-bikes een helmplicht geven. Maar veel mensen houden er niet van om een helm te dragen en denken al snel: ‘Dan maar niet fietsen.’ Terwijl de e-bike juist zo’n uitkomst is.”
Volgens de lobbygroep Legaal Rijden is de Fietsersbond bezig met een hetze tegen opgevoerde fatbikes. “Bij auto’s is het blijkbaar geen probleem als je harder dan 120 km/u kunt rijden, maar op een fatbike ben je een misdadiger, waarbij consumenten boetes kunnen verwachten tot wel €1200. Onlangs dienden het CDA en de ChristenUnie, twee politieke partijen met een e-mobiliteitsvisie uit de tijd van paard en wagen, zelfs een motie in om fatbikes te kunnen verbieden. De motie haalde het niet, maar het geeft wel aan hoe een handjevol fatbikes dat harder dan 25 km/u kan, complete paniek veroorzaakt bij gebruikers op het fietspad.”
Legaal Rijden komt op voor de gebruikers van alle Lichte Elektrische Voertuigen (LEV’s), zoals fatbikes, e-bikes, speedpedelecs, onewheels, e-steps en meer. Daarbij worden ferme standpunten en boude uitspraken niet geschuwd. Zo wordt de Fietsersbond omschreven als “kortzichtig en niet echt sociaal, ze denken vooral aan zichzelf en niet aan andere (toekomstige) gebruikers van het fietspad. De Fietsersbond is een club van (voornamelijk) middelbare ontevreden boze alleenstaande vrouwen met fietsen met fietstassen en Human Nature regenkleding, wielrenners die met 45 km/u iedereen van de weg schreeuwen en rijden en boze mannetjes die alles altijd beter weten.”
Aangereden door een fatbike?
U heeft in de meeste gevallen recht op schadevergoeding als u wordt aangereden door een fatbike of een ander soort elektrische fiets. Na de aanrijding is het belangrijk dat u:
- De gegevens van de fietser en getuigen verzamelt
- Foto’s maakt van de verkeerssituatie, uw letsel en andere schade aan uw persoonlijke eigendommen
- Direct contact opneemt met uw huisarts
Zelfs als de fietser niet verzekerd is of is doorgereden na de aanrijding, hebt u recht op schadevergoeding. U kunt dan een schadeclaim indienen bij het Waarborgfonds Motorverkeer. U moet dan wel:
- Minstens één getuige hebben van het ongeval, camerabeelden of zogenaamde ‘stille getuigen’.
- Direct aangifte hebben gedaan van het ongeval bij de politie. Bent u daar niet toe in staat? Als u niet snel genoeg (binnen 14 dagen) probeert de gegevens van de dader te achterhalen dan vergoedt het Waarborgfonds uw schade niet.
Schakel altijd een ervaren jurist in na een ongeval met een elektrische fiets. Een ervaren jurist weet precies waar u recht op hebt. Bovendien is juridische hulp geheel kosteloos voor u, omdat de verzekeraar van de fietser of het Waarborgfonds Motorverkeer deze hulp dient te vergoeden als een ander aansprakelijk was voor het ongeval. Daar heeft u in de meeste gevallen recht op als letselschadeslachtoffer.
Foto: JBL&G.
Wilt u dit artikel delen?
