Werkgevers doen weinig tegen afleiding in het verkeer

Werknemers in Nederland rijden jaarlijks samen 30 miljard kilometer terwijl ze voor hun werk onderweg zijn. Om al die zakelijke kilometers ook veilig te houden, moet alle afleiding onderweg zoveel mogelijk worden geëlimineerd. Toch heeft maar een derde van alle werkgevers maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid ook op dit vlak te vergroten, blijkt uit nieuw onderzoek door MONO-zakelijk.

Je ziet het overal nog vrijwel dagelijks: bestuurders die al rijdend hun smartphone bedienen. In Nederland geldt desondanks al sinds 2002 een verbod op het gebruik van handhelds in de auto, voor motorrijders en bromfietsers, en sinds 2009 ook voor snorfietsers. In juli 2019 werd het verbod uitgebreid naar alle bestuurders van alle soorten voertuigen, met inbegrip van fietsers. Tegelijkertijd werd het toen geldende verbod op het rijdend vasthouden van mobiele telefoons uitgebreid naar ‘het vasthouden van een mobiel elektronisch apparaat’. Het gaat dus niet alleen om de mobiele telefoon, ook het bedienen van bijvoorbeeld tablet, navigatiesysteem en muziekspeler is niet toegestaan. Onder  ‘vasthouden’ wordt overigens ook verstaan het klemmen van de telefoon tussen oor en schouder; dat mag dus evenmin.

De boetes voor niet-handsfree bellen worden elk jaar verhoogd, en staan nu op 140 euro voor een fietser, 240 euro voor een bromfietser, en 350 euro voor motorrijders en automobilisten. Plus 9 euro administratiekosten.

Volgens het Openbaar Ministerie vallen er jaarlijks honderden slachtoffers door mobiel bellen of social media-gebruik in het verkeer. Het OM heeft er zelfs een speciaal actiepunt van gemaakt: Verkeersprioriteit Afleiding. “Bellen tijdens het autorijden of fietsen verhoogt de kans op een ongeval aanzienlijk. Wanneer u met uw telefoon bezig bent, bent u met uw ogen en aandacht niet bij de weg. U brengt anderen en uzelf in gevaar. Het ongevalsrisico is beduidend groter dan wanneer er niet wordt gebeld.”

De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) heeft berekend dat:

• bij 20 tot 30 procent van de ongevallen afleiding van- of gebrek aan aandacht voor het verkeer een belangrijke rol speelt
• jaarlijks circa 600 slachtoffers (doden en ziekenhuisgewonden) in het verkeer vallen door bellen tijdens het rijden

MONO-zakelijk

MONO-zakelijk is een initiatief van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in samenwerking met Allianz, ANWB, Bouwend Nederland, Interpolis, provincies, STL, TeamAlert, VNA en VVN. Het doel van MONO-zakelijk is om werkgevers te faciliteren met tips, hulpmiddelen en adviezen en ze te stimuleren ervoor te zorgen dat hun medewerkers ongestoord onderweg kunnen zijn. ARBO-veiligheid geldt immers niet alleen op het eigen terrein, maar ook onderweg.

Mark Harbers, minister van Infrastructuur en Waterstaat, roept naar aanleiding van het onderzoek werkgevers op meer te doen met de adviezen: “Jaarlijks worden 30 miljard kilometers gereden voor een werkgever. Denk aan MKB, consultants, koeriers en transportbedrijven. Dit maakt dat werkgevers ook een belangrijke partij zijn om deze kilometers veilig te maken. Daarom geven we met de MONO-zakelijk community concrete hulpmiddelen en voorbeelden hoe de MONO-uitgangspunten kunnen worden opgenomen in de bedrijfsvoering om ervoor te zorgen dat medewerkers ‘Arbo-proof’ onderweg zijn. Ik roep de BV Nederland dan ook op om met elkaar te streven naar een verdubbeling dit jaar van het aantal werkgevers dat MONO-maatregelen in de bedrijfsvoering heeft opgenomen en om goede voorbeelden uit de praktijk met elkaar en met MONO-zakelijk te delen.”

Hoewel driekwart van de werkgevers aangeeft aandacht voor verkeersveiligheid te hebben, heeft slechts 1 op de 3 van de ondervraagde groep werkgevers maatregelen getroffen om afleiding voor hun medewerkers in het verkeer zoveel mogelijk te voorkomen. Dat blijkt uit een onderzoek onder 200 werkgevers en 600 werknemers. Het onderzoek is uitgevoerd door Arcadis in opdracht van MONO-zakelijk.

Afleiding in het verkeer is een belangrijke oorzaak van ongevallen. Even niet met je ogen en aandacht bij de weg is levensgevaarlijk. Bij het lezen en schrijven van berichten ben je niet met je aandacht bij het verkeer, ongeacht of het op een telefoon is of via een ‘in-car’-systeem. En daar is een nieuwe verleiding bij gekomen, namelijk online vergaderen. Ook het feit dat moderne auto’s rijhulpsystemen hebben, betekent niet dat je ondertussen iets anders kunt gaan doen. Je moet altijd snel kunnen ingrijpen als een systeem anders reageert dan je verwacht en dat kan alleen als je met je aandacht bij het verkeer blijft.

Van de ondervraagde werknemers vindt 68 procent het belangrijk dat afleiding onderweg wordt tegengegaan. Dit gebeurt meestal door het opstellen van gedragsregels. Uit het onderzoek bleek echter ook, dat 32 procent van de werknemers tijdens het rijden communiceert met collega’s. 11 procent leest weleens berichten op de telefoon tijdens het rijden en 7 procent zoekt weleens informatie op onderweg.

Zo rijdt u MONO

Veilig Verkeer Nederland heeft 6 tips voor MONO-rijden:

1. Zet je telefoon op stil of ‘niet storen’

Er zijn meerdere wegen naar een ongestoorde rit. Zet bijvoorbeeld voor vertrek je geluid en trilfunctie uit. Of doe het slim en gebruik een app die automatisch op ‘niet storen’ schakelt, zodra jij onderweg bent. Gebruik de gratis app Automodus voor iOS of Android van Interpolis. Stuur automatische berichten als je onderweg bent met de gratis app In-Traffic Reply voor iOS van Samsung. Of gebruik de SafeDrivePod, een klein apparaatje voor in je auto die je smartphonescherm volledig blokkeert tijdens het rijden.

2. Neem eens lekker níet op

Hoor je je telefoon toch, of voel je hem trillen? Je zou bijna vergeten dat je helemaal niet hóeft op te nemen. En dat berichtje beantwoorden kan ook later wel. Geniet van je rit!

3. Laat weten dat je niet bereikbaar bent

Zet het bijvoorbeeld in je gedeelde werkagenda of bel je vriend(in) voor vertrek. Zo voel jij minder druk op direct te reageren én weten zij dat ze je beter later even kunnen bellen of appen. Stoor anderen ook niet als je weet dat zij onderweg zijn.

4. Bewaar je telefoon uit het zicht

Door je telefoon in je tas te doen of ergens anders weg te stoppen kun je er onderweg niet bij. Zo neem je de verleiding weg om ‘m toch even te pakken.

5. Stap af of parkeer als je wilt bellen of appen

Krijg je een belangrijk berichtje of telefoontje? Stap dan even van je fiets af of parkeer je auto en beantwoord hem op een veilige plek.

6. Stel je navigatie in vóór vertrek

Gebruik je je telefoon als navigatiesysteem? Stel je route in voor vertrek en schakel overige meldingen zoveel mogelijk uit. Dan hoeft je daar onderweg niet mee bezig te zijn.

Werkgevers aansprakelijk voor verkeersongeval tijdens werktijd

Uw werkgever heeft een zeer strenge zorgplicht voor u en alle andere medewerkers. Dat betekent onder andere dat uw werkgever een toereikende ongevallenverzekering moet afsluiten voor ongevallen tijdens werktijd. Hier vallen ook verkeersongevallen onder wanneer u:

• van werk naar een zakelijke klant of een cliënt rijdt
• werkzaamheden bestaan uit het bezorgen van post en pakketjes
• naar een andere locatie moet reizen tijdens werktijd

Uw werkgever moet uw letselschade dan vergoeden. Dit geldt overigens voor alle soorten dienstverbanden en functies. Het maakt daarbij niet uit of u een nulurencontract heeft afgesloten, vast in dienst bent of op opdrachtbasis werkt als freelancer. Wij adviseren u om wel altijd een ervaren jurist in te schakelen bij dit soort letselschadezaken, zodat de goede arbeidsrelatie tussen u en uw werkgever niet verstoord raakt door hoogoplopende emoties.

Foto’s: Veilig Verkeer Nederland.