Ongelukken met voetgangers het vaakst zonder tegenpartij

In het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wordt wandelen sterk gestimuleerd. “De overheid wil ook kwetsbare groepen zolang mogelijk op een veilige manier aan het verkeer laten deelnemen”, zo schrijft het plan. Uit een analyse van ongelukken met voetgangers blijkt dat er nog heel wat te verbeteren valt: in 2019 werden ruim 24.000 voetgangers na een ongeluk behandeld op de Eerste Hulp. In 2020 kwamen nog 41 mensen te voet om het leven in het verkeer.

Opvallend is vooral, dat het overgrote merendeel bestaat uit eenzijdige ongelukken: ongelukken waarbij verder geen tegenpartij is betrokken. Uit een rapportage van VeiligheidNL over 2019 blijkt dat in dat jaar van de 24.000 wandelaars die op de Eerste Hulp belandden, meer dan 21.000 het slachtoffer waren van een ongeluk waar verder niemand aan te pas kwam. Struikelen kwam daarbij met 42 procent het vaakste voor. Dit aantal is de afgelopen jaren al met zo’n 20 procent gedaald, tussen 2011 en 2019, maar het blijven dus jaarlijks nog steeds tienduizenden slachtoffers.

Het aantal verkeersongevallen met voetgangers waarbij wél een andere partij is betrokken, was naar schatting 3200. Een aanrijding door een personenauto kwam daar met 31 procent het meeste voor. Dit aantal is de afgelopen jaren nagenoeg gelijk gebleven.

Het verschil tussen de eenzijdige voetgangersongevallen en de verkeersongevallen met voetgangers is dat bij de eenzijdige ongevallen relatief meer ouderen zijn betrokken, met een gemiddelde leeftijd van 56 jaar. De slachtoffers zijn relatief vaker vrouwen dan mannen. Bij verkeersongevallen met voetgangers is de gemiddelde leeftijd 42 jaar. Hier zijn relatief meer kinderen en jongvolwassenen het slachtoffer.

Medische kosten

VeiliheidNL heeft ook de medische kosten van de verschillende soorten ongelukken berekend: “Gezien het grote verschil in aantallen SEH-bezoeken, leidden eenzijdige voetgangersongevallen zowel tot hogere directe medische kosten als tot hogere verzuimkosten dan verkeersongevallen met voetgangers. De kosten van verkeersongevallen met voetgangers waarvoor een SEH-behandeling nodig was, worden voor 2019 ruwweg geschat op 10-18 miljoen euro aan directe medische kosten, en 7-13 miljoen aan verzuimkosten (samen 17-30 miljoen). Verkeersongevallen als totaal leidden in 2019 tot 420 miljoen directe medische kosten en 410 miljoen verzuimkosten. Voor de eenzijdige voetgangersongevallen is de schatting 90 miljoen aan directe medische kosten en 37 miljoen aan verzuimkosten (samen 130 miljoen).”

In de helft van de gevallen had een bezoeker aan de Eerste Hulp een fractuur, na een eenzijdig verkeersongeval. Bij verkeersongevallen waarbij een ander was betrokken, was dat een derde. In beide groepen had ongeveer 20 procent van de slachtoffers letsel aan hoofd of hals. VeiligheidNL: “Gevoelsmatig zou je verwachten dat verkeersongevallen met voetgangers (vaak een botsing) relatief vaker tot ernstig letsel leiden dan eenzijdige voetgangersongevallen. De cijfers laten zien dat dit niet het geval was. Het aandeel slachtoffers met ernstig letsel onder slachtoffers van een eenzijdig voetgangersongeval was enkele procenten groter dan onder slachtoffers die als voetgangers gewond raakten in het verkeer. Dit is een gevolg van het grotere aandeel ouderen (met ernstig letsel) onder de slachtoffers van een eenzijdig voetgangersongeval.”

Zwakke verkeersdeelnemers

Voetgangers worden wettelijk beschouwd als ‘zwakke verkeersdeelnemers’. Daarmee genieten ze extra juridische bescherming. Bij een aanrijding tussen een voetganger en een motorvoertuig zal de tegenpartij dan ook altijd minstens 50 procent van de schade van de voetganger moeten vergoeden, óók als het ongeluk (deels) de schuld van die voetganger was. Bijvoorbeeld wanneer hij of zij door rood licht loopt, op een drukke rijbaan oversteekt of een andere verkeersovertreding begaat. Bij eigen schuld van de voetganger zal de automobilist toch 50 procent van de schade moeten betalen. Mogelijk zelfs meer. Wanneer de voetganger zelf géén verkeersovertreding heeft begaan, zal de automobilist uiteraard 100 procent van de schade moeten vergoeden.

Wie als voetganger is aangereden en daarbij pijnklachten en/of verwondingen heeft opgelopen, maakt algauw extra (medische) kosten en lijdt wellicht verlies aan inkomsten. Voor deze letselschade kunnen slachtoffers schadevergoeding vragen aan de tegenpartij, of doorgaans diens verzekeraar. De juristen van letselschadebureau JBL&G helpen daarbij, en regelen uw zaak geheel kosteloos. Neem meteen contact op!

Auteur: Ron Hooijenga, communicatieadviseur JBL&G.