Het aantal dodelijk verongelukte voetgangers steeg vorig jaar met een derde ten opzichte van het jaar daarvoor: van 43 naar 57. Organisaties die opkomen voor de belangen van voetgangers en wandelaars vragen de politiek nu dringend om meer veiligheid voor voetgangers. Zij maken zich “ernstig zorgen”.
In een brief aan de vaste commissie Infrastructuur en Waterstaat van de Tweede Kamer vragen vier organisaties om maatregelen. Het gaat om Wandelnet, MENSenSTRAAT, de Voetgangersbeweging Nederland en de Voetgangers Vereniging Nederland.
Cijfers buiten beeld
Groot probleem bij ongelukken met voetgangers, is dat een heel groot deel van de werkelijke slachtoffers in de cijfers buiten beeld blijft. Veel ongelukken worden niet als zodanig geregistreerd, en dus ook niet meegeteld in de statistieken van het CBS. Volgens de internationale regels wordt een verkeersdode gedefinieerd als een slachtoffer dat overlijdt aan de gevolgen van een ongeval op de openbare weg ‘waarbij ten minste één rijdend voertuig betrokken is’. Eenzijdige voetgangersongelukken, waarbij mensen struikelen over tegels, stoepranden of ergens vanaf vallen, worden dus niet meegerekend. Ze worden wel geregistreerd, maar blijven buiten beeld voor niet-geautoriseerde onderzoekers zoals adviesbureaus, belangenbehartigers en de pers. Ook het CBS doet er geen verslag van, dus er is eigenlijk nog steeds geen duidelijk beeld van de omvang van dit probleem.
Rob Methorst, deskundige verkeersveiligheid en bestuurder van MENSenSTRAAT, schat dat ruim 80 procent van alle letsel van voetgangers ontstaat door zelf vallen, en niet door botsingen met andere verkeersdeelnemers. De organisaties die de brief hebben opgesteld, willen dat het CBS voortaan ook rapporteert over alle voetgangersslachtoffers. Methorst: “De werkelijke voetgangersveiligheid wijkt fors af van de gangbare indrukken. Zo’n 88 procent van de voetgangersgewonden loopt letsel op bij valpartijen, terwijl slechts 6 procent van het totale aantal voetgangersslachtoffers gewond raakt bij verkeersongevallen, oftewel botsingen met rijdende voertuigen.”
De vier organisaties vragen dan ook van de minister om te onderzoeken of de definitie van een verkeersongeval kan worden aangepast, zodat eenzijdige voetgangersongelukken ook meegerekend worden. Ook zou de landelijke CBS-rapportage over verkeersslachtoffers uitgebreid moeten worden met de rapportage omtrent voetgangersslachtoffers. “Dan kan een compleet beeld verkregen worden, en kunnen er passende maatregelen worden genomen om het aantal slachtoffers onder voetgangers te verminderen”, aldus de brief van de vier organisaties.
Mensen centraal
Luisterend naar hun achterban, blijkt volgens hen onder meer dat veel wandelaars vinden dat zij door de bank genomen te weinig ruimte hebben. “Er zijn te veel smalle wegen, of er zijn obstakels. Bovendien krijgen zij op hun pad steeds meer tweewielers en auto’s, die bovendien zwaarder worden en/of sneller rijden. Lopers ondervinden in toenemende mate ernstige hinder op paden of stoepen van fietsers, die met forse snelheid stil zoevend of hard roepend voorbijkomen. Behalve meer toezicht en het handhaven van regels, ligt de oplossing vooral in een andere inrichting. Zet in de publieke ruimte de mensen centraal en niet het asfalt. Maak routes en straten zo dat het er veilig en aangenaam vertoeven is.”
“Zorg dat essentiële bestemmingen onbezorgd beloopbaar zijn en iedereen ontspannen een ommetje kan maken. Stimuleer dat essentiële voorzieningen nabij zijn. Geef prioriteit aan wat lopers en fietsers nodig hebben. Richt ruimte vooral zo in dat autorijders en fietsers vanzelf snelheden gaan aanpassen.”
Ruben van den Bulck van Wandelnet: “Voetgangersveiligheid verdient volop aandacht in de Tweede Kamer. Dit gebeurt helaas nog te weinig. Wij zullen dit blijvend onder de aandacht brengen. Iedereen is immers voetganger en verdient het om met een gerust hart over straat te kunnen lopen.”
Sociaal onveilig
Bovenop het risico verkeersslachtoffer te worden, ervaren sommige voetgangers ook een gevoel van sociale onveiligheid. Dit wordt vaak veroorzaakt door de inrichting van de fysieke ruimte. Zo zijn er nog steeds veel plekken in de openbare ruimte, zoals OV-stations en tunnels, waar het niet prettig vertoeven is, met name voor kwetsbare groepen zoals ouderen, mensen met een beperking en vrouwen. Dit komt volgens de belangenverenigingen voor wandelaars doordat veel ontwerpen nog zijn ontwikkeld vanuit het eenzijdige perspectief van verkeerskundigen.
“Als gevolg van dit onveiligheidsgevoel blijven mensen afhankelijk van de auto of, in sommige gevallen, vermijden ze zelfs het buitenshuis komen. Gelukkig zijn er ook positieve ontwikkelingen, zoals de toename van 30 kilometerzones en de herwaardering voor het woonerf, wat wij toejuichen. Echter is het verlagen van de snelheid alleen niet voldoende. Er moeten ook maatregelen worden genomen om daadwerkelijk een vermindering van de snelheid te bewerkstelligen. Anders blijven we gevangen in een situatie waarin voetgangers defensief moeten lopen.”
Zwakke verkeersdeelnemers
Voetgangers worden wettelijk beschouwd als ‘zwakke verkeersdeelnemers’. Daarmee genieten ze extra juridische bescherming. Bij een aanrijding tussen een voetganger en een motorvoertuig zal de tegenpartij dan ook vrijwel altijd minstens 50 procent van de schade van de voetganger moeten vergoeden, óók als het ongeluk (deels) de schuld van die voetganger was. Bijvoorbeeld wanneer hij of zij door rood licht loopt, op een drukke rijbaan oversteekt of een andere verkeersovertreding begaat. Bij eigen schuld van de voetganger zal de automobilist meestal 50 procent van de schade moeten betalen. Mogelijk zelfs meer. Wanneer de voetganger zelf géén verkeersovertreding heeft begaan, zal de automobilist uiteraard 100 procent van de schade moeten vergoeden.
Wie als voetganger is aangereden en daarbij pijnklachten en/of verwondingen heeft opgelopen, maakt algauw extra (medische) kosten en lijdt wellicht verlies aan inkomsten. Voor deze letselschade kunnen slachtoffers schadevergoeding vragen aan de tegenpartij, of doorgaans diens verzekeraar. De juristen van letselschadebureau JBL&G helpen daarbij, en regelen uw zaak geheel kosteloos. Neem meteen contact op!
Wilt u dit artikel delen?
