Keuring kermisattractie in de ‘verkeerde handen’

27 september 2016 Letselschade informatie

Reuzenrad, wie keurt de attracties?

Keuring kermisattractie in de ‘verkeerde handen’

Een kermisattractie kan niet sensationeel genoeg zijn voor de echte waaghalzen. Hier spelen fabrikanten op in door bloedstollende attracties op de markt te brengen, waardoor de risico’s op gevaren toenemen. Het is dan ook van belang dat de attracties regelmatig gekeurd en onderhouden worden. Maar wie is daar verantwoordelijk voor?

Sinds een wetswijziging van vorig jaar is die verantwoordelijkheid verschoven. Waar voorheen voor de start van de kermis de attracties werden gekeurd door onafhankelijke veiligheidsinstanties, wordt dat nu door de kermisexploitant zelf gedaan. Sinds het kermisongeluk in Hengelo laait de discussie over de impact van deze wetswijzing weer op.

Elastiek kermisattractie knapt tijdens lancering

In Hengelo ging het mis bij de attractie Katapult, waarin een 21-jarige jongen en een 19-jarig meisje in een bolvormige kooi de lucht in werden geschoten. Tijdens de lancering knapte één van de elastieken, waardoor de kooi aan het overgebleven elastiek bleef bungelen. Door de vaart van de lancering sloeg de bal tegen een metalen paal aan. De jongen en het meisje raakten lichtgewond en werden op locatie behandeld door de EHBO.

Gelukkig liepen de jongen en het meisje geen ernstige letselschade op. Wat zomaar anders had kunnen zijn, omdat de bolvormige kooi met een enorme snelheid metershoog de lucht in wordt geschoten. Hoe kan het dat het touw is geknapt? Heeft de exploitant wel een scherpe veiligheidscontrole uitgevoerd voor de start van de kermis? Die verantwoordelijkheid ligt tegenwoordig immers bij hem.

Zwaargewond door ritje in kermisattractie

Alleen al dit jaar raakten enkele slachtoffers, voornamelijk jonge kinderen, gewond door een ritje in een kermisattractie. Wat een spannend ritje moest worden, veranderde voor deze slachtoffers in een regelrechte nachtmerrie:

  • Twee 12-jarige meisjes werden uit een bakje geslingerd van de Rock Express attractie in Coevorden. Zij liepen hierdoor blauwe plekken, kneuzingen en schaafwonden op
  • Een 14-jarige jongen werd uit diezelfde attractie geslingerd op dezelfde dag. Hij liep hierdoor geknapte longblaasjes op
  • Een 6-jarige jongen kwam met zijn hand vast te zitten tussen de bewegende trapdelen van de Lunapark-Cake Walk attractie in Reuver. Hij liep hierbij ernstig letsel op aan zijn onderarm
  • Een 11-jarige jongen kwam klem te zitten tussen twee planken in de Star Wars attractie in Roosendaal. Hij liep hierdoor een flinke schaafwond en blauwe plekken op

Ongevallen op de kermis in het buitenland

Ook in het buitenland komen regelmatig schrijnende ongevallen voor met kermisattracties, waaronder:

  • Een 11-jarig meisje dat zwaar gewond raakte in een attractie in Omaha in de staat Nebraska. Het gekrulde haar van het meisje raakte verstrikt in de attractie, waardoor een stuk van haar hoofdhuid werd losgerukt en zij een schedelbreuk opliep
  • Een 13-jarig meisje dat ernstig gewond raakte in de attractie funhouse Jungle King II in Saint-Tropez te Frankrijk. Bij dit meisje werd ook een stuk van haar hoofdhuid losgerukt, doordat haar lange haar vast kwam te zitten in de attractie
  • Een 15-jarige jongen overleed door een schrijnend ongeval in de Tagada in Zuid-Italië. De jongen viel uit de attractie en overleed in het ziekenhuis aan zijn verwondingen
  • Twee karretjes in een Britse achtbaan botsen hard tegen elkaar aan: 16 mensen raken gewond, twee meisjes verliezen een been. De eigenaar krijgt een boete van 5 miljoen pond.

Tagada

De levensgevaarlijke attractie Tagada is sinds vorig jaar een populair onderdeel van de Tilburgse kermis. Hoewel de attractie door de keuring heen komt, lijkt een ritje in de Tagada zeer riskant, omdat de Tagada razendsnel ronddraait, maar de bezoeker niet ‘vastzit’ met een veiligheidsbeugel.

Veiligheidsvoorschriften kermisattractie

Kermisattracties moeten aan bepaalde voorschriften voldoen, zodat het gebruik ervan geen gevaar oplevert voor de bezoekers. Bij het vervaardigen van de attracties moeten fabrikanten rekening houden met het redelijkerwijs te verwachten gebruik van de attractie, maar ook de exploitant moet hier rekening mee houden bij het in werking stellen van de attractie. Daarnaast staat in bijlage I van de Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen dat:

  • De attracties goed onderhouden moeten worden
  • De attracties met regelmaat gekeurd moeten worden
  • De attracties aan bepaalde veiligheidsvoorwaarden moeten voldoen
  • Waarschuwingsborden en instructies van personeel moeten wijzen op mogelijke gevaren (bepaalde lengte, niet geschikt voor zwangere vrouwen of hartpatiënten, etc.)
  • De attractie alleen in werking mag zijn als het geen gevaar oplevert voor de veiligheid en de gezondheid van de bezoekers
  • Impulsief gebruik en gedrag van kinderen ingecalculeerd moet zijn

Aansprakelijkheid bij letselschade door kermisattractie

Wie is er eigenlijk aansprakelijk voor letselschade na een ongeval met een kermisattractie? De kermisexploitant heeft een vergaande zorgplicht met betrekking tot het verantwoordelijk gebruik, onderhoud en toezicht op de kermisattractie. Het maakt hierbij niet uit of:

  • de exploitant de attractie in bezit heeft of;
  • de exploitant de attractie huurt van de rechtmatige eigenaar

Als de exploitant de eigenaar is van de attractie volgt de aansprakelijkheid uit artikel 6:173 van Burgerlijk Wetboek 6. Als de exploitant de attractie huurt is artikel 6:181 van Burgerlijk Wetboek van toepassing.

Exploitant nalatig?

Is de exploitant nalatig geweest in het naleven van de veiligheidsvoorschriften en loopt een bezoeker daardoor letselschade op? Dan is hij of zij aansprakelijk te stellen voor het ongeval, tenzij het slachtoffer extreem risicovol gedrag vertoonde waardoor hij of zij het ongeluk zelf heeft veroorzaakt.

Stel nou dat een bezoeker gewond raakt omdat de veiligheidsbeugel niet goed was aangedrukt, wie is dan aansprakelijk voor de letselschade? Het personeel of de exploitant moet altijd een laatste check doen voor het apparaat van start gaat. Als blijkt dat de veiligheidsbeugel niet stevig genoeg is aangedrukt, is de exploitant aansprakelijk te stellen voor het ontstane letsel.

Productaansprakelijkheid bij kermisattractie

In uitzonderlijke gevallen is het ook mogelijk dat de aansprakelijkheid bij de fabrikant ligt op basis van productaansprakelijkheid: artikel 6:185 van Burgerlijk Wetboek. Dit artikel wijst de fabrikant aan als aansprakelijke als het defect al aanwezig was voor het aan de eigenaar werd verkocht. Dit is iets wat logischerwijs erg moeilijk aan te tonen is.

In de nasleep van het ongeval op de kermis in Hengelo wijst de exploitant ook naar de fabrikant, omdat het elastiek gemaakt is om 300 keer mee te schieten en dit de 261ste keer was. Op dit moment is de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit nog bezig met het onderzoek naar de ware toedracht.

Minder controle kermisattractie

Sinds vorig jaar worden er minder controles uitgevoerd naar de veiligheid van kermisattracties. Waar voorheen altijd een strikte controle werd uitgevoerd door onafhankelijke veiligheidsinstanties na de opbouw van de kermis, is dat nu nog maar eens per jaar. Tegenwoordig wordt voor de opening van de kermis slechts een minimale controle uitgevoerd door de gemeente of door de veiligheidsregio. Tijdens deze controle wordt gekeken of de attractie:

  • stabiel staat
  • op de goede plek staat
  • goed bereikbaar is voor ambulancepersoneel

Zorgen over verminderde controle

De emeritus hoogleraar Veiligheid en Rampenbestrijding Ben Ale en de keuringsbedrijven Vinçotte en het Liftinstituut uitten hun zorgen over de verminderde controle. Volgens hen schuilt het gevaar in de veiligheidsbeoordeling van de exploitant. Een slechte evaluatie kost de exploitant immers geld. Hierdoor zal de exploitant een mankement mogelijk sneller door de vingers zien, wat ernstige ongelukken tot gevolg kan hebben. Daarnaast gelooft Ale niet in de belofte van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit om regelmatig kermissen langs te gaan om steekproeven uit te voeren.

Vertrouwen kermisattractie op een laag pitje

Zolang de keuring van de kermisattracties in de ‘verkeerde handen’ is, zal menig deskundige weinig vertrouwen hebben in de kermisattracties. Het ongeval in Hengelo heeft hieraan bijgedragen. Zou bij een strenge onafhankelijke controle mogelijk wel opgemerkt zijn dat het elastiek niet stevig genoeg meer was? Een brandende vraag die mogelijk beantwoord kan worden door het onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Het antwoord op deze vraag geeft alleen niet meer zekerheid over de rest van de veiligheidscontroles. Daarom zou het voor ieders gemoedsrust en de algemene veiligheid van de kermisbezoekers het beste zijn als de controles weer worden uitgevoerd door onafhankelijke instanties. Voorkomen is immers beter dan genezen.

Terug naar overzicht

Gratis

Gratis

De juristen van JBL&G werken altijd gratis voor slachtoffers met letsel. Hiervan ontvangt u vooraf een schriftelijke verklaring.

Bij u in de buurt

Bij u in de buurt

Het hoofdkantoor van JBL&G zit in Amsterdam, maar onze juristen werken door heel Nederland. Zij komen graag bij u langs.

Keurmerk

Keurmerk

JBL&G staat ingeschreven in het Register Letselschade. Dit keurmerk staat garant voor onafhankelijkheid en kwaliteit.

Ervaring

Ervaring

Door 15 jaar ervaring bent u met de hulp van JBL&G verzekerd van de maximale schadevergoeding en krijgt u snel een uitbetaling.