Fatbikes, de elektrische monsterfietsen met de dikke banden, raken steeds vaker bij verkeersongevallen betrokken. De meeste fatbikes zijn opgevoerd en behalen snelheden van soms wel meer dan 50 kilometer per uur. Ongelukken met dergelijke snelheden op de zware fietsen kunnen heel beroerd aflopen, met vaak ernstig letsel tot gevolg.
Een simpele zoekopdracht bij regionale kranten levert in een paar maanden tijd al tientallen berichten op van ongelukken met fatbikes. Soms worden ze aangereden door een auto, vaker knallen ze zelf tegen iemand anders op, of krijgen een eenzijdig ongeval, al dan niet vanwege de hoge snelheid die er met de populaire e-bikes kan worden gehaald. Dat veel bestuurders onervaren kinderen en tieners zijn zonder enige kennis van de verkeersregels, helpt ook niet echt mee aan de veiligheid rond de fatbikes.
Zwaar ongeval
Ook vanuit letselschadeoogpunt bezien brengt de illegaal opgevoerde fatbike grote gevaren met zich mee. “De gevolgen als iemand met 50 kilometer per uur een ongeluk krijgt zijn echt enorm. De klap is heel groot doordat de snelheid groot is en de massa van het voertuig is groot, daarbij krijg je een zwaar ongeval met letsel”, vertelt Sietze Faber, beleidsadviseur Verkeersveiligheid & Fiets bij de gemeente Amsterdam, in het programma Amsterdam informeert op de Amsterdamse stadszender AT5. Het gevaar op ernstig letsel bij een ongeluk wordt nog eens extra vergroot doordat de bestuurders van fatbikes geen helm (hoeven te) dragen.
Faber vertelt hoe je een opgevoerde fiets herkent: “Je herkent de opgevoerde elektrische fiets aan de snelheid … Tweede punt is de gashendel. Dus als-ie een gashendel heeft waarbij je niet of nauwelijks hoeft te trappen, dan is hij ook opgevoerd.”
De politie controleert steeds vaker op overtredingen met opgevoerde/illegale e-bikes en fatbikes. Er worden boetes uitgedeeld en bij grove overtredingen neemt de politie weleens fatbikes in beslag, maar het gros van de bikes zoeft nog steeds onbekommerd illegaal door stad en land.
Aansprakelijk
Het wordt volgens de verkeerskundige hoog tijd dat iedereen zich ervan bewust wordt, dat je bij een ongeval met je illegaal opgevoerde elektrische fiets volledig aansprakelijk bent voor de daarmee gepaard gaande schade. Oók voor de letselschade die een eventueel door jou aangereden slachtoffer oploopt.
Redacteur Bram van Dijk van tech-website Bright schetst maar vast even een horrorscenario: “Een illegale e-step of e-bike kun je via een fietsverzekering hebben verzekerd tegen schade, maar in het geval van een ongeluk is het maar de vraag of je iets vergoed krijgt van je eigen schade.”
“Maar dan ben je er nog niet, en nu wordt het echt naar: stel je veroorzaakt een ongeluk en rijdt iemand het ziekenhuis in. Op een legale fiets of e-bike zal dit veelal gedekt zijn onder een AVP, een Aansprakelijkheidsverzekering voor Particulieren. De meeste mensen hebben die wel. Maar deze verzekering biedt geen dekking voor schade veroorzaakt met een illegale e-bike en e-step. Dit wil zeggen dat je zelf voor alle kosten van de schade moet opdraaien. Kan iemand nooit meer werken, dan moet jij, persoonlijk, alle gemiste inkomsten betalen. Kan iemand het huishouden niet meer doen, dan betaal jij tot in lengte van dagen de hulp. Eindsom: wat kan het je dus kosten? Het gaat van een waarschuwing van 0 euro, via een boete van 460 euro, tot al het geld wat je hebt en ooit gaat bezitten in de toekomst.”
Desastreus
Maar ook als er niemand anders het slachtoffer is geworden, kan een ritje op een opgevoerde fatbike desastreus uitpakken. Pointer, het platform voor onderzoeksjournalistiek van KRO-NCRV, heeft zich flink vastgebeten in de affaire rond de fatbikes. Op hun website vertelt moeder Marlies over het ongeluk van haar 13-jarig zoontje, dat even op de fatbike van een vriendje naar de supermarkt had gewild. Hij knalde tegen een stoepje aan, viel, en kreeg de zware fatbike vol op zijn knie. Het resultaat: losgetrokken kruisbanden en een gebroken kniebot, waardoor de jongen nu al weken in een rolstoel zit, en nog zeker maanden zal moeten revalideren.
Marlies vond fatbikes ook vóór de val al gevaarlijk. Haar zoon wilde er zelf graag eentje, maar mocht er geen van zijn ouders. “En we hebben honderd keer gezegd dat hij er beter niet op kon gaan. Maar ja, kinderen houden daar gewoon van. Alle kinderen willen er tegenwoordig eentje.” Het liefst zou zij dan ook zien dat er vanuit de overheid regels komen voor kinderen en e-bikes. “Ik denk dat er misschien een leeftijd aan gebonden moet worden”, zegt ze. “Ik kan me voorstellen dat kleine kinderen zo’n frame niet aankunnen, dat is zwaar.” Ook in een helmplicht ziet ze wel wat. “Mijn zoon heeft niets qua hoofdletsel, maar dat had ook zomaar kunnen gebeuren.” Een andere optie is volgens haar dat bestuurders van e-bikes een rijbewijs moeten hebben. “Wat je ook bij een scooter of een brommer nodig hebt, omdat je natuurlijk toch met een hoge snelheid door het drukke verkeer raast.”
Regels voor fatbikes
De regels die voor fatbikes gelden zijn dezelfde als voor andere elektrische fietsen. Zo mag de fiets trapondersteuning hebben tot een snelheid van 25 kilometer per uur, moet er mee getrapt worden om vooruit te komen, en heeft de motor een maximaal vermogen van 250 watt. Fatbikes die vooruitkomen zonder te trappen zijn niet per definitie illegaal, maar vallen niet onder de categorie elektrische fietsen, maar bijvoorbeeld onder de categorie bromfiets, snorfiets of speedpedelec. Wie op zo’n fatbike rijdt, moet dan ook aan de geldende regels voor die categorie voldoen, zoals bijvoorbeeld een kenteken voeren en/of een helm dragen. Wanneer dat niet gebeurt, is het rijden op zo’n fatbike altijd illegaal en strafbaar.
Bram van Dijk van Bright zet de boetes in dat geval nog maar even op een rij: “Je rijdt op een gemotoriseerd voertuig zonder goedkeuring voor toelating tot het verkeer op de weg. Voor de kenner: dit is boetecode K024 en dat kost je 460 euro. Maar dan ben je er nog niet. Je rijdt namelijk ook onverzekerd rond op je motorvoertuig. Boetebedrag in 2024: 495 euro. En heb je geen rijbewijs? Dan komt daar 430 euro bij. Ik moet wel zeggen: je moet wel een heel kwade agent treffen wil je de boetes alle drie krijgen, maar het kán. En zelfs dan ben je er nog niet. De politie heeft het recht om je voertuig in beslag te nemen en nooit meer terug te geven. Daar gaat je nieuwe Xiaomi-step van 500 euro of je fatbike van meer dan 1.000 euro!”
Aangereden door een fatbike?
U hebt in de meeste gevallen recht op schadevergoeding als u wordt aangereden door een fatbike of een ander soort elektrische fiets. Na de aanrijding is het belangrijk dat u:
- De gegevens van de fietser en getuigen verzamelt
- Foto’s maakt van de verkeerssituatie, uw letsel en andere schade aan uw persoonlijke eigendommen
- Direct naar een arts gaat om uw verwondingen te laten onderzoeken, ook als u slechts een paar schrammen hebt opgelopen
Zelfs als de fietser niet verzekerd is of is doorgereden na de aanrijding, hebt u meestal recht op schadevergoeding. U kunt dan een schadeclaim indienen bij het Waarborgfonds Motorverkeer. U moet dan wel:
- Minstens één getuige hebben van het ongeval of camerabeelden
- Direct aangifte hebben gedaan van het ongeval bij de politie. Bent u daar niet toe in staat? Dan mag dit ook binnen 14 dagen als u de gegevens hebt genoteerd van de fietser die u heeft aangereden
Schakel altijd een ervaren jurist in na een ongeval met een elektrische fiets. Een ervaren jurist weet precies waar u recht op hebt. Bovendien is juridische hulp geheel kosteloos voor u, omdat de verzekeraar van de fietser of het Waarborgfonds Motorverkeer deze hulp moet vergoeden. Daar hebt u altijd recht op als letselschadeslachtoffer.
Wilt u dit artikel delen?
