Het eerste wat ik deed toen ik mijn fiets, huisraad, lief en leven naar Amsterdam had verplaatst, was een andere bel op mijn fiets laten zetten. Het vriendelijke tringeltje van het bescheiden oude belletje mocht dan al die jaren daarvoor hebben volstaan bij rustig fietsen door de Drentse dreven, voor onze nationale fietshoofdstad was zwaarder geschut nodig. Kom maar eens boven een net uitgestapte bus kakelende toeristen uit!
Niet dat het dan veel helpt, zo’n grote kloeke ronde bel formaatje pomelo, met een lekker luide tweetoons ding-dong. Ze weten niet eens wat het ís, het geluid van een fietsbel, deze toeristen uit verre, fietsloze landen, kersvers uit de touringcar of cruiseboot. Laat staan dat ze er onverwijld, fluks en hup-een-beetje voor aan de kant moeten springen. Het trottoir op, waar ze horen. En waar ze dan, na hun eerste bijna-aanvaring met een Amsterdamse fietser, best nog even rustig mogen staan nahijgen. Of nee, toch gauw maar weer een fotootje, want wat een mooi gebouw daar zo opeens! Stapje achteruit, en ruggelings opnieuw het fietspad op…
Fietsbel is wettelijk verplicht
De Engelse uitvinder en fietsenfabrikant John Richard Dedicoat (1840-1903) staat bekend als vader van de fietsbel. De eerste patenten dateren uit 1877. De bel zat standaard op het paradepaardje van ’s mans fabriek, de Pegasus-fiets. (Hij vond ook nog een puntenslijper en een automatische fiets-opstap-lift uit, maar dat is een ander verhaal.) Vóór de komst van de fietsbel werd bij rijwielen eventueel een toeter op het stuur gemonteerd, net als bij de koets gebruikelijk was. Maar door hun massieve banden en ratelende mechaniek hoorde je ze meestal al van verre naderen. Dat veranderde toen John Dunlop in 1888 met zijn luchtgevulde rubberbanden op de markt kwam. Sindsdien maakten fietsen bijna geen herrie meer, en hoorde niemand ze nog aankomen. Het voeren van een bel op je fiets werd in Nederland wettelijk verplicht vanaf 1906; om andere weggebruikers te kunnen waarschuwen bij gevaar. Een bel moet over minstens 25 meter hoorbaar zijn. Wie er geen heeft, of eentje die het niet meer doet, en een wel heel erg naar de letter der wet levende agent treft, kan rekenen op een boete van 35 euro.
Opmerkelijk weinig gerinkel in Amsterdam
In fietswalhalla c.q. rijwielhel Amsterdam zou je denken dat het er de godganse dag ringelt en klingelt dat het een aard heeft, want als je érgens wel een goede fietsbel kunt gebruiken, is het daar. Maar dat valt gek genoeg nog alles mee. Als je de Magere Brug over fietst móét je wel, om alle fotograferende toeristen aan de kant te bonjouren, of waar het Spui de Kalverstraat kruist, of als er bussen vol nieuwe wandelende portemonnees worden aangevoerd die na tien uur rijden daas op het Rokin worden geplempt. Maar verder heb je er haast niks aan, aan je thumb activated percussive signaling instrument.
Scootterrijders versus fietsende Amsterdammers
Wie in de hoofdstad wél weg weten met hun signaling instruments, zijn die vermaledijde scooterrijdertjes. De meesten zijn in Amsterdam sinds een historische wetswijziging van de fietspaden verdwenen, maar overal elders is het nog steeds een getoeter van jewelste, links en rechts om je oren, want die gastjes sturen blijkbaar allemaal zó slecht of zijn zó onzeker of ze er wel langs kunnen, dat ze iedereen maar vast ruim van tevoren waarschuwen voor hun stuurmanscapriolen. De frequentie van hun irritante toetertjes grijpt zoals bekend bij Amsterdammers rechtstreeks in op het agressiecentrum in de hersenen, en veel stadgenoten op de fiets hebben er dan ook maar één gepaste reactie op: even flink de linkerhand uitsteken tijdens het passeren, liefst met gebalde vuist. Ook goed om te weten wellicht: scooterbestuurders riskeren een boete van 60 euro wegens ‘niet toegestaan gebruik van signalen’, want dat mag namelijk alleen als er gevaar dreigt voor anderen. Maar vanzelfsprekend geldt dat niet als je zélf dat gevaar bent door als een gek aan te komen scheuren! Dus valt het onder het artikel: ‘Onnodig geluid/lawaai veroorzaken’. Dan kost het ze 250 euro. Tring-tring!
Wilt u dit artikel delen?
