Naasten van een ernstig gewond slachtoffer kunnen in 2026 een affectieschadevergoeding claimen van tussen de €17.500 en €20.000, afhankelijk van de relatie tot het slachtoffer. Affectieschade is een wettelijk vastgelegde vergoeding voor het verdriet en leed dat naasten ondervinden wanneer iemand die hen dierbaar is ernstig en blijvend letsel oploopt of overlijdt door schuld van een ander. In dit artikel beantwoorden wij de meest gestelde vragen over affectieschade, zodat u precies weet waar u als naaste recht op heeft. Heeft u vragen over uw specifieke situatie? U bent altijd welkom voor een gratis adviesgesprek.

Wie komen in aanmerking voor affectieschade?

Het recht op affectieschade is wettelijk voorbehouden aan een vaste kring van naasten. Dit zijn personen die een nauwe, persoonlijke band hadden met het slachtoffer. De wet onderscheidt twee situaties: overlijden van het slachtoffer en ernstig en blijvend letsel. In beide gevallen geldt dezelfde kring van gerechtigden.

De volgende personen komen in aanmerking voor een affectieschadevergoeding:

De echtgenoot, geregistreerd partner of levensgezel van het slachtoffer
Kinderen van het slachtoffer (ook meerderjarige kinderen)
Ouders van het slachtoffer
Broers en zussen van het slachtoffer
Anderen die in een nauwe persoonlijke relatie tot het slachtoffer staan, zoals een langdurige partner zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap

Voor die laatste categorie geldt dat de nauwe persoonlijke relatie moet worden aangetoond. Dit kan bijvoorbeeld door samen te wonen of door aan te tonen dat er sprake was van een duurzame, hechte band. De rechter beoordeelt dit per geval. Het is dan ook verstandig om tijdig juridisch advies in te winnen om uw positie goed te laten beoordelen.

Welke bedragen gelden er voor affectieschade?

De affectieschadebedragen zijn vastgelegd in het Besluit vergoeding affectieschade en worden periodiek geïndexeerd. In 2026 gelden de volgende vaste bedragen, afhankelijk van de relatie tot het slachtoffer en de situatie (overlijden of ernstig blijvend letsel).

Bij overlijden van het slachtoffer gelden de volgende vergoedingen:

Echtgenoot, geregistreerd partner of levensgezel: €20.000
Ouders en kinderen: €20.000
Broers, zussen en anderen met een nauwe persoonlijke relatie: €17.500

Bij ernstig en blijvend letsel liggen de bedragen iets lager:

Echtgenoot, geregistreerd partner of levensgezel: €20.000
Ouders en kinderen: €17.500
Broers, zussen en anderen met een nauwe persoonlijke relatie: €15.000

Deze bedragen zijn forfaitair, wat betekent dat ze vaststaan en niet worden aangepast op basis van de individuele omstandigheden. U hoeft als naaste dus niet te bewijzen hoe groot uw verdriet is om aanspraak te maken op deze vergoeding.

Wanneer is er recht op affectieschade?

Er bestaat recht op affectieschade wanneer een derde aansprakelijk is voor het overlijden of het ernstige en blijvende letsel van het slachtoffer. De aansprakelijkheid van die derde is een harde voorwaarde. Zonder aansprakelijkheid bestaat er geen recht op vergoeding.

Situaties waarin affectieschade kan worden geclaimd, zijn onder andere:

Verkeersongevallen waarbij een andere partij schuld heeft
Medische fouten door een zorgverlener
Arbeidsongevallen waarbij de werkgever tekortschoot in zijn zorgplicht
Geweldsmisdrijven waarbij een dader aansprakelijk wordt gesteld

Bij letsel moet het gaan om letsel dat als ernstig en blijvend wordt gekwalificeerd. De wet omschrijft dit als letsel dat leidt tot een ernstige verstoring van het dagelijks functioneren van het slachtoffer. Denk aan een dwarslaesie, ernstig hersenletsel of een situatie waarbij het slachtoffer langdurig in coma verkeert. Het is aan de naaste om, met ondersteuning van een juridisch expert, aan te tonen dat aan deze voorwaarden is voldaan.

Hoe verschilt affectieschade van shockschade?

Affectieschade en shockschade zijn twee verschillende vergoedingen die beide betrekking hebben op naasten, maar ze vergoeden niet hetzelfde. Affectieschade vergoedt het verdriet en leed van naasten vanwege het letsel of overlijden van een dierbare. Shockschade vergoedt de eigen psychische schade die een naaste oploopt doordat hij of zij getuige was van het incident of de ernstige gevolgen ervan.

De twee vergoedingen verschillen op een aantal belangrijke punten:

Grondslag: Affectieschade is gebaseerd op verdriet om een ander. Shockschade is gebaseerd op eigen psychisch letsel.
Vereisten: Voor affectieschade hoeft u geen eigen letsel aan te tonen. Voor shockschade moet u een erkend psychiatrisch ziektebeeld hebben als gevolg van de confrontatie met het incident.
Hoogte: Affectieschade kent vaste forfaitaire bedragen. Shockschade wordt individueel berekend op basis van de werkelijk geleden schade.
Samenloop: Beide vergoedingen kunnen naast elkaar worden geclaimd als aan de voorwaarden voor beide is voldaan.

Het onderscheid is in de praktijk niet altijd eenvoudig te maken. Een gespecialiseerd juridisch bureau kan u helpen te beoordelen welke vergoedingen in uw situatie van toepassing zijn en hoe u deze het beste kunt laten berekenen.

Hoe verloopt het claimen van affectieschade in de praktijk?

Het claimen van affectieschade verloopt via de aansprakelijke partij of diens verzekeraar. Als naaste dient u een claim in bij de partij die aansprakelijk is gesteld voor het letsel of overlijden van uw dierbare. In de meeste gevallen handelt u dit niet zelf af, maar laat u zich bijstaan door een juridisch expert die het proces voor u begeleidt.

In de praktijk verloopt het proces globaal als volgt:

Vaststelling van aansprakelijkheid: Eerst moet duidelijk zijn wie aansprakelijk is voor het incident. Dit is de basis voor elke claim.
Bepalen van de kring van gerechtigden: Samen met uw juridisch adviseur wordt vastgesteld wie als naaste in aanmerking komt voor affectieschade.
Indienen van de claim: De claim wordt ingediend bij de aansprakelijke partij of verzekeraar, met een onderbouwing van de relatie tot het slachtoffer en de toepasselijke bedragen.
Onderhandeling en afwikkeling: De verzekeraar beoordeelt de claim. In de meeste gevallen volgt een vergoeding op basis van de wettelijke bedragen, maar soms is aanvullend bewijs nodig.
Uitbetaling: Na akkoord wordt de vergoeding uitbetaald aan de gerechtigde naasten.

Het is belangrijk om dit proces niet alleen te doorlopen. De aansprakelijke verzekeraar heeft eigen belangen en is niet altijd bereid snel en volledig te betalen. Wij van Juridisch Bureau Letselschade en Gezondheidsrecht begeleiden naasten volledig kosteloos door dit proces. Onze kosten worden vergoed door de aansprakelijke verzekeraar, zodat u niets betaalt en de volledige vergoeding voor u is. Neem vandaag nog contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over uw situatie.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als de aansprakelijke partij de claim weigert te betalen?

Als de aansprakelijke partij of verzekeraar de claim weigert of vertraagt, kunt u via een juridisch bureau juridische stappen laten ondernemen, zoals een gerechtelijke procedure. Een gespecialiseerd letselschadejurist kan namens u onderhandelen of de zaak voorleggen aan de rechter om uw recht op vergoeding alsnog af te dwingen.

Hoe lang heb ik de tijd om een affectieschadeclaim in te dienen?

Voor affectieschadeclaims geldt een verjaringstermijn van vijf jaar, gerekend vanaf het moment dat u bekend bent met de schade én de aansprakelijke partij. Het is verstandig om zo snel mogelijk juridisch advies in te winnen, zodat bewijsmateriaal tijdig wordt verzameld en uw claim sterk staat.

Waarom is het verstandig om een juridisch expert in te schakelen bij het claimen van affectieschade?

Een verzekeraar behartigt primair zijn eigen belangen en kan proberen een claim te vertragen of af te wijzen. Een gespecialiseerd juridisch bureau kent de wet- en regelgeving, bewaakt uw belangen en voert namens u de onderhandelingen, terwijl de kosten hiervan worden vergoed door de aansprakelijke verzekeraar.

Wanneer komt letsel in aanmerking als 'ernstig en blijvend' voor affectieschade?

Letsel geldt als ernstig en blijvend wanneer het leidt tot een structurele en ernstige verstoring van het dagelijks functioneren van het slachtoffer, zoals bij een dwarslaesie of ernstig hersenletsel. Een medisch en juridisch expert beoordeelt samen of het letsel aan deze wettelijke drempel voldoet.

Hoeveel affectieschade kunnen naasten claimen na een ernstig ongeluk?