Hersenschade. Gescheurde milt, nier of alvleesklier. Botbreuken. Bloedingen, hoofdletsel en gruwelijke schaafwonden. Het zijn de meest voorkomende verwondingen waarmee veelal jonge berijders van een fatbike op de eerste hulp terechtkomen na een ongeluk. Traumachirurgen, spoedeisende hulpartsen, Artsen voor Veilig Fietsen en VeiligheidNL slaan de handen ineen, en willen voortaan ook zelf ongelukken met fatbikes en andere e-bikes gaan registeren.
Ze hopen zo meer grip te krijgen op de werkelijke ongevalscijfers, omdat tot nu toe lang niet alle ongelukken met fatbikes ook als zodanig worden geregistreerd. Traumachirurgen zien steeds vaker jongere slachtoffers op hun operatietafel, maar hoeveel mensen er precies door een ongeluk met een fatbike of andere elektrische fiets in het ziekenhuis belanden, is niet bekend.
Doel is niet alleen vast te stellen hoe vaak fatbike- of andere e-bike-gebruikers een ongeluk hebben, maar om ook de ernst van de letsels en de leeftijden waarop dat gebeurt vast te leggen. Met de juiste cijfers in de hand wordt de omvang van het probleem pas echt goed duidelijk, denken zij, en kunnen er gerichte maatregelen worden genomen om meer ongelukken te voorkomen. Het verplicht stellen van een helm of het invoeren van een minimumleeftijd komen wat de artsen betreft het eerst aan de orde
Topzwaar hoofd
In de Nationale Zorggids vertelt traumachirurg Stijn Nelen van de Vereniging van Traumachirurgen welk letsel zijn beroepsgroep zoal tegenkomt op de operatietafel: “Letsel dat levensgevaarlijk kan zijn, zoals hersenschade of een gescheurde milt, nier of alvleesklier.” Onder de slachtoffers zijn relatief veel jongeren die nog ‘topzwaar’ zijn. Hun hoofd is relatief groot voor hun lichaam en daardoor hebben ze een groter risico om op hun hoofd te vallen en hersenletsel op te lopen. “We zien kinderen die hierdoor kampen met concentratiestoornissen, die last hebben van licht en geluid of zelfs nauwelijks nog reactie kunnen geven.”
Kinderen die bij een ongeluk onder hun fatbike komen te liggen, kunnen deze zware fiets vaak zalf niet optillen. Nelen vraagt zich daarom ook hardop af of zij wel geschikt zijn om deze fiets te gebruiken. Zijn vereniging, de Vereniging voor Spoedeisende Hulpartsen, Artsen voor Veilig Fietsen en VeiligheidNL gaan daarom samen het aantal ongelukken met elektrische fietsen registreren.
“We zien schrijnende gevallen voorbijkomen en hebben het idee dat het om heel veel ongelukken gaat, maar de aantallen die we nu hebben, zijn incompleet of onbetrouwbaar. We willen heel graag weten hoe vaak ongevallen met een fatbike of andere e-bike voorkomen, hoe erg de letsels zijn en op welke leeftijd dit voorkomt”, aldus Nelen.
De voornaamste reden waarom de cijfers nog niet compleet zijn, is omdat niet alle Spoedeisende Hulpen (SEH) zijn aangesloten bij het Letsel Informatie Systeem (LIS). In het eerste kwartaal van dit jaar werden 33 ongelukken gemeld. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk veel hoger. Met de definitieve cijfers willen de verenigingen naar de Tweede Kamer, in de hoop zo het beleid te veranderen.
Ook kenniscentrum VeiligheidNL maakt zich grote zorgen over de toename van het aantal mensen dat na een ongeluk met een fatbike op de spoedeisende hulp terechtkomt. De afgelopen jaren worden er steeds meer slachtoffers van ongelukken met dit type elektrische fiets geregistreerd. In 2022 ging het om zeven slachtoffers, vorig jaar was dat aantal toegenomen tot 59 en in de eerste vier maanden van dit jaar kwamen al 33 fatbike-rijders op de eerste hulp terecht, zo blijkt uit cijfers van 14 van de 83 SEH-afdelingen in Nederland.
Meer fatbikes, meer ongelukken
De toename komt mogelijk doordat er de afgelopen jaren ook veel meer fatbikes zijn verkocht. Maar volgens VeiligheidNL geven de cijfers een goed beeld van een onderliggend probleem dat de organisatie ziet. “Fatbikes maken in toenemende mate deel uit van het straatbeeld en zijn aantrekkelijk voor jonge verkeersdeelnemers”, zegt directeur Martijntje Bakker.
“Twee op de vijf slachtoffers vallen in de leeftijdsgroep 10 tot en met 14 jaar. Ongeveer een derde van de slachtoffers had hersenletsel, waarvan ongeveer de helft ernstig hersenletsel. Wij denken dat ouders en jonge kinderen gebaat zijn bij meer bewustwording rondom de risico’s van een fatbike.”
Het jongste geregistreerde slachtoffer van een fatbike-ongeluk in de eerste vier maanden van dit jaar, was 4 jaar oud. Het kind zat als bijrijder achterop de fiets.
Elke week slachtoffers
Ook in het Maastricht UMC+ zien artsen steeds meer slachtoffers van ongelukken met fatbikes binnenkomen. Marcel Aries, neuroloog-intensivist bij het ziekenhuis en lid van Artsen voor Veilig Fietsen, zegt in L1 Nieuws elke week wel een slachtoffer te zien dat ernstig gewond is geraakt na een val met een fiets, e-bike of fatbike. “Meestal zijn dat fracturen of bloedingen die we kunnen oplossen. Maar in de helft van de gevallen betreft het een hersenletsel, wat vaak blijvend of zelfs dodelijk kan zijn.”
Daarom slaan de Vereniging voor Traumachirurgen, Vereniging voor Spoedeisende Hulpartsen en Artsen voor Veilig Fietsen en VeiligheidNL de handen nu ineen om de ongelukken te registreren. “Met die cijfers gaan we richting de politiek om te zeggen: nu drastische maatregelen”, aldus Aries.
Artsen maken zich al langere tijd zorgen om het groeiend aantal slachtoffers na ongelukken met fatbikes. Eerder al riepen zo’n vijftig gemeenten in Nederland en organisaties de Tweede Kamer via een petitie op om maatregelen te nemen tegen opgevoerde fatbikes, omdat het op steeds meer plekken zou leiden tot onveilige situaties in het verkeer. Ondertekenaars riepen op om een verbod te voeren op de verkoop van opgevoerde fatbikes en een minimumleeftijd in te stellen.
Aangereden door een fatbike?
U hebt in de meeste gevallen recht op schadevergoeding als u wordt aangereden door een fatbike of een ander soort elektrische fiets. Na de aanrijding is het belangrijk dat u:
- De gegevens van de fietser en getuigen verzamelt
- Foto’s maakt van de verkeerssituatie, uw letsel en andere schade aan uw persoonlijke eigendommen
- Direct naar een arts gaat om uw verwondingen te laten onderzoeken, ook als u slechts een paar schrammen hebt opgelopen
Schakel altijd een ervaren jurist in na een ongeval met een elektrische fiets. Een ervaren jurist weet precies waar u recht op hebt. Bovendien is juridische hulp geheel kosteloos voor u, omdat de verzekeraar van de fietser deze hulp moet vergoeden. Daar hebt u altijd recht op als letselschadeslachtoffer.
Wilt u dit artikel delen?
