Ongevallen met letsel zijn altijd heftig, natuurlijk vooral voor het slachtoffer dat gewond is geraakt. Veroorzakers van ernstige ongelukken hebben het er op hun beurt emotioneel vaak heel moeilijk mee dat ze in een letselschadezaak plotseling worden aangesproken als ‘de veroorzaker’.
‘En de veroorzaker dan?’ is de titel van het proefschrift waarop Femke Ruitenbeek-Bart promoveerde aan de Erasmus Universiteit. Het beschrijft een empirisch-juridisch onderzoek naar de positie van de veroorzaker in de civiele letselschadepraktijk. Ze interviewde er letselschadejuristen en veroorzakers van onder meer verkeersongelukken voor. Zelf was ze ook jarenlang werkzaam als advocaat, en behandelde daarbij ook letselschadezaken. In haar onderzoek belicht zij de letselschadepraktijk vanuit een wat ongebruikelijk perspectief: dat van de veroorzaker
Meerzijdige partijdigheid
De kersverse promovenda: “De aandacht gaat meestal uit naar het letselschadeslachtoffer. Maar hoe is het om degene te zijn die dat letsel veroorzaakte? Of daarvoor aansprakelijk te worden gesteld? En wat kunnen letselschadejuristen leren van de ervaringen van veroorzakers? Tijdens mijn laatste jaren in de advocatuur volgde ik een opleiding over ‘pastorale zorg’. Wat mij daarin aansprak, was de nadruk op ‘meerzijdige partijdigheid’. Hierbij wordt uitgegaan van het principe dat er altijd twee kanten zijn aan een verhaal. Langzaam maar zeker ontstond het idee om onderzoek te doen naar letselschadezaken vanuit het perspectief van meerzijdige partijdigheid. Dus niet alleen aandacht te hebben voor het slachtoffer, maar ook voor de veroorzaker. Ik hoop en verwacht dat aandacht voor de veroorzakers van letselschade niet alleen een positieve uitwerking heeft op veroorzakers zelf, maar ook op de slachtoffers.”
Er gebeuren jaarlijks in Nederland duizenden ongelukken met letsel tot gevolg.
- Hierbij kan het gaan om lichamelijke verwondingen, maar ook om psychische schade.
- De meeste ongelukken gebeuren op het werk of in het verkeer.
- Ook in de zorg kan letsel ontstaan.
“Van nature gaat onze aandacht uit naar degenen die het letsel hebben opgelopen. Zij zijn immers slachtoffer geworden en kampen met de gevolgen ervan. Sommige mensen kunnen door het opgelopen letsel lange tijd of zelfs nooit meer werken. Bovendien moeten ze vaak een langdurig en zwaar juridisch traject doorlopen om hun schade vergoed te krijgen. En die veroorzaker, waarom laat die eigenlijk niets van zich horen?”
Schaamte en schuld
“Waar we vaak minder bij stilstaan, is dat een ongeval met letsel ook zwaar kan zijn voor de veroorzakers ervan. Los van de vraag of zij uiteindelijk juridisch gezien wel of niet aansprakelijk zijn en eventuele schade moeten vergoeden, kampen zij met gevoelens van schaamte en schuld over hun rol in het ontstaan van het letsel. Daar komt bij dat een verkeersongeval meestal afgehandeld wordt door een letselschadeprofessional, zoals een jurist van de verzekeraar of van het ziekenhuis. Die richt zich vooral op het slachtoffer, terwijl de veroorzaker niet, of maar heel beperkt, betrokken wordt bij de afhandeling van de gebeurtenis. Hierdoor is er vaak geen contact tussen het slachtoffer en de veroorzaker. Dit vergroot de kans dat beide partijen blijven zitten met negatieve emoties.”
Zorg en verkeer
De promovenda onderzocht letselschadezaken in twee verschillende contexten: in de zorg en in het verkeer. “Ik ging na of zorgverleners en verkeersdeelnemers betrokken worden bij de afhandeling van letselschadezaken en hoe zij dat ervaren. Daarbij ging ik ook na of er verschillen zijn tussen medische zaken en verkeerszaken als het gaat om de betrokkenheid van veroorzakers in de afhandeling van letselschadezaken.”
“De resultaten van mijn onderzoek laten zien dat de context bepalend is voor het feit of een veroorzaker van letselschade wel of niet betrokken wordt bij de nasleep ervan. In de medische context worden zorgverleners eigenlijk altijd betrokken, terwijl veroorzakers van een verkeersongeval nauwelijks betrokken worden. Toch kunnen in beide gevallen veroorzakers terechtkomen in een complexe en soms emotioneel heftige situatie. Wie heeft dan eigenlijk aandacht voor hun behoeften? Ik pleit ervoor om meer aandacht te hebben voor de persoonlijke belangen van veroorzakers, én om het contact tussen veroorzaker (arts of verkeersdeelnemer) en slachtoffer (patiënt of verkeersslachtoffer) meer te stimuleren. Daar ligt wat mij betreft een verantwoordelijkheid bij verzekeraars en andere professionals die betrokken zijn bij de afwikkeling van letselschadezaken, zoals de belangenbehartiger van het slachtoffer. Als dergelijk contact goed begeleid wordt, kan het beide partijen helpen in het verwerkingsproces.”
Zelf slachtoffer?
Bent u zelf het slachtoffer van een verkeersongeval? Neem contact met ons op voor gratis juridische hulp.
Wilt u dit artikel delen?
