Met een nieuwe toepassing van technologie zorgt Bikescout ervoor dat fietspaden waar fietsers voorrang hebben extra worden beveiligd: het systeem scant de beide rijrichtingen van het fietspad. Sensoren registreren de snelheid en positie van al het naderend verkeer, zoals fietsers, brommers, scootmobiels, voetgangers en joggers. Zodra deze vijf seconden van de oversteekplaats verwijderd zijn, lichten led-lampjes in de rijbanen op, die haaks op de oversteekplaats staan. Het knipperende licht accentueert de haaientanden. Zo waarschuwt Bikescout automobilisten voor kruisend langzaam verkeer.
Bikescout geeft waarschuwingssignaal op juiste moment
Kruispunten zijn altijd heikele punten, waar als het tegenzit veel ongelukken gebeuren. Jaarlijks zo’n 20.000, waarvan 16.000 met gewonden, aldus het bestand Geregistreerde Ongevallen Nederland van Rijkswaterstaat over de periode 2016-2018. In dat tijdvak steeg het aantal dodelijke kruispuntslachtoffers van 147 naar 172. Vooral fietsers zijn het slachtoffer.
Het systeem is ontworpen door bouwbedrijf Heijmans uit Rosmalen, en is de laatste jaren vooral toegepast in de eigen provincie Noord-Brabant. Maar ook in Gelderland, Zuid-Holland en België ligt Bikescout al op diverse kruispunten.
Volgens Harald Kuhn, productmanager Smart Mobility bij Heijmans, vergroot het systeem de veiligheid met name op complexe en onoverzichtelijke kruispunten. “De sterke troeven? Bikescout houdt rekening met de snelheid van fietsers, maar ook met hun verschillen in snelheid. Voor automobilisten is het vaak lastig in te schatten wanneer fietsers op de oversteek aankomen. Met de toename van e-bikes is dat alleen maar problematischer geworden. Met Bikescout komt het waarschuwingssignaal op het juiste moment.”
Ook bebouwing, begroeiing of geparkeerde auto’s kunnen van een oversteekplaats ongewild een Bermudadriehoek maken. Kuhn: “Dankzij Bikescout kan een automobilist als het ware ‘om de hoek’ kijken. Waar het nodig is, geef je hem extra ogen.” Nog een pluspunt: de attentiewaarde is hoog. “De lichten knipperen alleen wanneer het nodig is. Dat houdt automobilisten veel scherper dan constante lichtsignalering. Die lokt gewenning uit, vooral als ze vaak over het kruispunt komen.”
“Onze intentie is zeker niet om elke fietsoversteek in Nederland te voorzien van een Bikescout” vervolgt Kuhn. “Maar het heeft zeker meerwaarde in bepaalde complexe situaties, waar het druk of onoverzichtelijk is of waar de snelheidsverschillen op het fietspad groot zijn. Daarnaast is Bikescout ook een oplossing die kostentechnisch interessant is ten opzichte van andere maatregelen, relatief snel en eenvoudig is aan te leggen, en bovendien de doorstroming bevordert.”
Onbekend maakt onbemind
De adaptie van Bikescout gaat echter nog niet supersnel. Er is behoorlijk wat overtuigingskracht voor nodig om opdrachtgevers de meerwaarde en de voordelen van Bikescout in te laten zien. Deels ook begrijpelijk: onbekend maakt onbemind. Daarnaast zijn er natuurlijk ook de CROW–richtlijnen, die door wegbeheerders als uitgangspunt gehanteerd worden voor de inrichting van de weg.
“Het is wel jammer om te constateren dat het verbeteren van de verkeersveiligheid door technologische toepassingen in de infrastructuur nog wel eens gezien wordt als ‘toetsers en bellen, die alleen maar afleiden’, terwijl we met het grootste gemak achter het stuur kruipen van een auto, die is uitgerust met veiligheidssystemen als adaptieve cruise control, dode hoekbewaking en rijstrookassistentie ...”
De kosten van het systeem bedragen per aan te passen kruispunt grofweg 25.000 euro. Wordt er meteen bij de aanleg van een nieuw kruispunt al rekening mee gehouden, dan zal dat wellicht nog aanmerkelijk goedkoper kunnen.
Bikescout uitkomst voor alle onduidelijke verkeersconstructies
Hoewel het dus niet de bedoeling is elk kruispunt nu maar te voorzien van Bikescout, zijn er wel grote plannen voor uitbreiding van het aantal punten waar het systeem goede diensten kan doen. Hiervoor is Heijmans ook met de ANWB en Veilig Verkeer Nederland in gesprek. Naast kruispunten zijn ook uitritten daarbij punt van aandacht. Vaak zijn dit wat onduidelijke constructies, per definitie doorgaans niet voorzien van haaientanden, en waar het nogal eens zoeken naar de voorrang is. Meerdere Bikescouts zijn al aangelegd op de uitritten van bedrijfsterreinen. Twee hiervan liggen, niet geheel toevallig, voor de deur bij de verzekeringsmaatschappijen Centraal Beheer Achmea in Apeldoorn en Interpolis in Tilburg. Beiden hebben veel fietsers en automobilisten onder hun klanten. Kuhn: ”Het is een goed signaal dat deze verzekeraars de handschoen hebben opgepakt en een actieve bijdrage leveren om de verkeersveiligheid met behulp van innovatie te verbeteren. En niet alleen voor hun eigen klanten, maar voor alle verkeersdeelnemers.”
*Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek. Die naam dekte de lading niet meer toen de organisatie steeds meer een kennisplatform werd. Daarom is CROW niet langer een afkorting, maar een eigennaam.
Illustratiecredit: Heijmans Infra. Impressie van het systeem Bikescout, dat automobilisten waarschuwt voor kruisende fietsers.
Wilt u dit artikel delen?
