Wanneer is astma door het werk een beroepsziekte?

Industriële arbeider die hand op borst legt in stoffige werkplaats, omringd door fijnstof en chemische spuitbussen op stalen werkbank.

Astma door het werk kan worden erkend als een beroepsziekte wanneer er een direct verband bestaat tussen de werkomstandigheden en het ontstaan of verergeren van de aandoening. Dit geldt zowel voor astma dat volledig door het werk wordt veroorzaakt als voor bestaande klachten die structureel verergeren door blootstelling op de werkvloer. Als u vermoedt dat uw astmaklachten werkgerelateerd zijn, kunt u vrijblijvend contact met ons opnemen voor een eerste oriënterend gesprek. In dit artikel beantwoorden wij de meest gestelde vragen over beroepsastma en uw juridische positie.

Welke stoffen op de werkvloer kunnen astma veroorzaken?

Op de werkvloer kunnen tientallen verschillende stoffen astma veroorzaken. De meest voorkomende zijn chemische gassen, stof van hout, meel of graan, latex, isocyanaten in verfproducten, reinigingsmiddelen en biologische stoffen zoals schimmels of dierlijke eiwitten. Blootstelling aan deze stoffen kan bij herhaald contact leiden tot een chronische luchtwegaandoening.

Beroepen met een verhoogd risico zijn onder andere:

  • Schilders en lakspuiters (blootstelling aan isocyanaten en oplosmiddelen)
  • Bakkers en meelverwerkers (meelstof)
  • Kappers (haarverf en permanentvloeistoffen)
  • Zorgpersoneel (latexhandschoenen, desinfectiemiddelen)
  • Timmerlieden en meubelmakers (houtstof)
  • Schoonmakers (sterke reinigingsmiddelen en sprays)
  • Laboratoriummedewerkers (chemische stoffen en proefdieren)

Werkgevers zijn wettelijk verplicht om blootstelling aan schadelijke stoffen zoveel mogelijk te beperken. Wanneer zij dit nalaten en een werknemer als gevolg hiervan astma ontwikkelt, kan er sprake zijn van aansprakelijkheid.

Wanneer wordt astma officieel erkend als beroepsziekte?

Astma wordt officieel erkend als beroepsziekte wanneer een bedrijfsarts of longarts vaststelt dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen de werkomstandigheden en de aandoening. De arts meldt de ziekte vervolgens bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB), dat verantwoordelijk is voor de registratie van beroepsziekten in Nederland.

Voor erkenning zijn doorgaans de volgende elementen nodig: een medische diagnose van astma, bewijs van blootstelling aan een bekende astmaverwekker op het werk, en een tijdsverband tussen de blootstelling en het ontstaan of verergeren van de klachten. Een longfunctietest die verbetert in periodes dat u niet werkt (zoals in het weekend of tijdens vakantie), kan een sterke aanwijzing zijn voor werkgerelateerde oorzaken.

Het is belangrijk te weten dat erkenning als beroepsziekte en het recht op schadevergoeding twee afzonderlijke trajecten zijn. Erkenning via het NCvB is een medisch-administratief proces; een schadeclaim loopt via het aansprakelijkheidsrecht.

Wat is het verschil tussen beroepsastma en werkgerelateerde astma?

Beroepsastma is astma dat volledig wordt veroorzaakt door blootstelling aan stoffen op de werkplek. Werkgerelateerde astma is een bredere term: hieronder valt ook astma dat al bestond maar structureel verergert door arbeidsomstandigheden. Het onderscheid is juridisch relevant, omdat het gevolgen heeft voor de mate van aansprakelijkheid van de werkgever.

Bij beroepsastma in strikte zin was er vóór het werk geen sprake van astmaklachten. De werkplek is dan de directe oorzaak. Bij werkgerelateerde astma kan iemand al gevoelig zijn geweest, maar worden de klachten door het werk significant verergerd. In beide gevallen kan de werkgever aansprakelijk worden gesteld als hij zijn zorgplicht heeft geschonden.

Voor uw juridische positie maakt dit onderscheid uit bij het bepalen van de omvang van de schadevergoeding, maar het staat een claim in geen van beide gevallen in de weg.

Is de werkgever aansprakelijk als een werknemer astma krijgt door het werk?

Een werkgever kan aansprakelijk zijn voor astma dat door het werk is ontstaan of verergerd, wanneer hij zijn wettelijke zorgplicht heeft geschonden. Op grond van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek is de werkgever verplicht de werkplek zo in te richten dat werknemers zo min mogelijk worden blootgesteld aan gevaarlijke stoffen. Schiet hij daarin tekort, dan is hij in beginsel aansprakelijk voor de schade.

De werkgever kan zich verweren door aan te tonen dat hij alle redelijkerwijs te nemen maatregelen heeft getroffen. Denk aan het verstrekken van persoonlijke beschermingsmiddelen, het uitvoeren van risicobeoordelingen, het bieden van voorlichting over gevaarlijke stoffen en het regelmatig laten uitvoeren van gezondheidsonderzoeken. Ontbreken dergelijke maatregelen, dan staat de aansprakelijkheid al snel vast.

Het is aan de werknemer om aannemelijk te maken dat hij op het werk is blootgesteld aan schadelijke stoffen. De bewijslast voor het ontbreken van voldoende maatregelen ligt daarna bij de werkgever.

Welke schadevergoeding is mogelijk bij een beroepsziekte zoals astma?

Bij een erkende beroepsziekte zoals astma kunt u aanspraak maken op een uitgebreide schadevergoeding. De vergoeding omvat zowel materiële als immateriële schadeposten, afhankelijk van de ernst van de klachten en de gevolgen voor uw dagelijks leven en werkvermogen.

Mogelijke vergoedingsposten zijn onder andere:

  1. Medische kosten: behandelingen, medicatie, longfunctiemetingen en specialistische zorg
  2. Verlies van arbeidsvermogen: inkomensderving als u minder of niet meer kunt werken door uw astmaklachten
  3. Smartengeld: vergoeding voor pijn, beperkingen en verminderde kwaliteit van leven
  4. Kosten voor aanpassingen: bijvoorbeeld luchtreinigingsapparatuur thuis of aanpassingen aan uw woning
  5. Toekomstige schade: als de klachten chronisch zijn, kan ook toekomstig inkomensverlies worden gevorderd

De hoogte van de vergoeding is sterk afhankelijk van uw individuele situatie. Een nauwkeurige berekening van alle schadeposten is essentieel om te zorgen dat u niet met een te lage uitkering genoegen neemt. Wij helpen u bij het berekenen van uw letselschade om de maximale vergoeding te realiseren.

Hoe lang heb je de tijd om een claim in te dienen bij beroepsastma?

Voor een schadeclaim bij beroepsastma geldt in Nederland een verjaringstermijn van vijf jaar. Deze termijn begint te lopen op het moment dat u weet, of redelijkerwijs had kunnen weten, dat uw astma door het werk is veroorzaakt en wie daarvoor aansprakelijk is. Wacht u langer dan vijf jaar, dan kan uw vordering verjaard zijn en verliest u het recht op schadevergoeding.

In de praktijk is het moment van “weten” niet altijd eenvoudig vast te stellen. Beroepsastma ontwikkelt zich vaak geleidelijk, en het kan jaren duren voordat een arts de koppeling legt met het werk. Rechters houden hier rekening mee bij de beoordeling van het beginpunt van de verjaring.

Toch is het verstandig om zo snel mogelijk actie te ondernemen. Hoe eerder u een claim indient, hoe gemakkelijker het is om bewijs te verzamelen, getuigen te vinden en medische dossiers compleet te houden. Uitstel vergroot het risico dat essentiële informatie verloren gaat.

Heeft u vragen over uw situatie of wilt u weten of u nog recht heeft op schadevergoeding? Neem contact met ons op voor gratis en vrijblijvend advies. Wij zijn een juridisch bureau met meer dan 60 juristen gespecialiseerd in letselschade en beroepsziekten. Onze kosten worden volledig gedragen door de aansprakelijke partij, zodat u nooit een rekening van ons ontvangt.

Veelgestelde vragen

Wat moet ik doen als ik vermoed dat mijn astma door mijn werk wordt veroorzaakt?

V: Wat moet ik doen als ik vermoed dat mijn astma door mijn werk wordt veroorzaakt? A: Ga zo snel mogelijk naar uw huisarts of bedrijfsarts en geef aan dat u een verband vermoedt tussen uw klachten en uw werkomstandigheden. Zorg dat u blootstelling aan stoffen op de werkvloer documenteert en houd bij wanneer uw klachten verergeren of verbeteren, bijvoorbeeld tijdens vakanties of weekenden.

Hoe bewijs ik dat mijn astma is veroorzaakt door mijn werk?

V: Hoe bewijs ik dat mijn astma is veroorzaakt door mijn werk? A: Bewijs bestaat uit een combinatie van medische gegevens, zoals longfunctietests en diagnoses, én werkgerelateerde documentatie zoals blootstellingsregistraties, risicobeoordelingen en getuigenverklaringen van collega’s. Een gespecialiseerde jurist kan u helpen dit bewijs systematisch te verzamelen en te beoordelen.

Waarom is het belangrijk om snel actie te ondernemen bij een vermoeden van beroepsastma?

V: Waarom is het belangrijk om snel actie te ondernemen bij een vermoeden van beroepsastma? A: Hoe langer u wacht, hoe groter de kans dat essentieel bewijs verloren gaat, zoals medische dossiers, werkplekregistraties of getuigenverklaringen van oud-collega’s. Bovendien geldt een verjaringstermijn van vijf jaar, waarna u uw recht op schadevergoeding definitief kunt verliezen.

Wat als mijn werkgever ontkent dat mijn astma door het werk is veroorzaakt?

V: Wat als mijn werkgever ontkent dat mijn astma door het werk is veroorzaakt? A: Als uw werkgever aansprakelijkheid ontkent, ligt de bewijslast gedeeltelijk bij hem: hij moet aantonen dat hij alle redelijke veiligheidsmaatregelen heeft getroffen. Een juridisch specialist kan namens u de bewijslast analyseren en zo nodig een onafhankelijk medisch of arbeidskundig onderzoek laten uitvoeren.

Gerelateerde artikelen

Wilt u dit artikel delen?