Bir köpek özel mülkte bir kişiyi ısırırsa kim sorumludur?

Köpek sahibinin kusursuz sorumluluğu

Bir köpek ısırığı, fiziksel, psikolojik ve maddi açıdan ciddi sonuçlar doğurabilir. Örneğin kolunuzda ciddi bir ısırık yarası oluştuğunu düşünelim. Bu durumda:

• Kolunuzu yeniden kullanmayı öğrenmeniz gerekebilir.
• Isırık nedeniyle kalıcı ve belirgin izler oluşabilir.
• Kaygı ve korkularınızı yenmek için terapi almanız gerekebilir.
• Yüksek tıbbi masraflarla karşılaşabilirsiniz.
• Geçici olarak çalışamadığınız için gelir kaybı yaşayabilirsiniz.

Bu nedenle tazminat alma hakkınız olup olmadığını öğrenmek isteyebilirsiniz.

Öncelikle temel kurala bakalım. Hollanda Medeni Kanunu’nun 6:179. maddesi şöyledir:

“Bir hayvanın sahibi, hayvanın neden olduğu zarardan sorumludur. Ancak, zarara neden olan hayvanın davranışı üzerinde kontrol sahibi olsaydı ve önceki madde uyarınca sorumluluk doğmayacak olsaydı, bu sorumluluk da doğmaz.”

Bu nedenle köpek sahibi, köpeğin neden olduğu yaralanmalardan kural olarak sorumludur. Burada söz konusu olan, köpeğin kendi içgüdüsü ve doğal davranışı sonucunda verdiği zarardır. Hayvan sahibi olmak, kusursuz sorumluluğu da beraberinde getirir. Çünkü hayvanlar öngörülemeyen şekillerde tepki verebilir ve bu durum belirli riskler taşır. Bir hayvan sahiplenildiğinde, bu risk ve sorumluluk da kabul edilmiş olur.

“Ancak” istisnası

Diyelim ki köpek, sahibinin talimatıyla size saldırdı. Bu durumda Hollanda Medeni Kanunu’nun 6:162. maddesi kapsamında hukuka aykırı bir fiilden söz edilir. Böyle bir durumda elbette tazminat talep etme hakkınız vardır. Ancak bu değerlendirme her zaman aynı şekilde yapılmaz. Bunu bir örnekle açıklayalım.

Diyelim ki işte olduğunuz sırada evinize hırsız girdi. Hırsız, köpeğiniz tarafından saldırıya uğradı ve yaralandı. Bu durumda köpeğin sahibi olarak sorumlu tutulmanız gerekmez. Çünkü siz evde olsaydınız ve durumu fark etseydiniz, meşru müdafaa kapsamında köpeği hırsızın üzerine göndermiş olabilirsiniz. Yani aynı sonuç, köpeğin davranışı üzerinde doğrudan kontrolünüz olsa bile ortaya çıkabilirdi. Bu nedenle burada köpeğin kendi içgüdüsüyle hareket etmesinden değil, meşru müdafaa kapsamında değerlendirilebilecek bir durumdan söz edilir. Dolayısıyla bu olay hukuka aykırı bir fiil olarak kabul edilmez.

Özel mülkte hangi kurallar geçerlidir?

Kural olarak köpek sahibi, köpek ısırığı nedeniyle oluşan zararlardan sorumludur. Peki bu kurallar özel mülklerde de geçerli midir?

Bu sorunun cevabı, olayın gerçekleştiği koşullara bağlıdır. Farklı durumlar söz konusu olabilir. Örneğin köpek sahibinin mülkü:

1. Serbestçe girilebilen bir alan olabilir.
2. Dışarıdan açılabilen bir kapıyla çevrili olabilir, ancak girişte bir uyarı levhası bulunabilir.
3. Kilitli bir kapıyla çevrili olabilir ve ayrıca bir interkom ile uyarı levhası bulunabilir.

1: mülk serbestçe erişilebiliyorsa

Diyelim ki yeni komşularınızı selamlamak istiyorsunuz. Mülkün etrafında çit yok ve herhangi bir uyarı levhası da bulunmuyor. Özel mülke giriyorsunuz ve bir köpek bacaklarınıza saldırıyor.

Bu durumda komşularınız, meydana gelen yaralanmadan sorumlu tutulabilir. Sonuçta mülk çevrilmemiştir ve herhangi bir uyarı levhası da bulunmamaktadır. Bu nedenle yoldan geçen kişilerin bir tehlikenin varlığını bilmesi beklenemez. Ayrıca, Hollanda Medeni Kanunu’nun 5:22. maddesine göre kapatılmamış bir mülk serbestçe erişilebilir kabul edilir:

“Bir mülk kapatılmamışsa, mülk sahibi bundan zarar görecek veya rahatsızlık duyacak durumda olmadıkça ya da izni olmadan mülke girmenin yasak olduğunu açıkça belirtmedikçe, herkes bu mülke girebilir. Kamu yollarına ilişkin hükümler saklıdır.”

2: mülk kısmen çevrilmişse

Diyelim ki bir teslimat aracıyla paket dağıtıyorsunuz. Bir özel mülke yaklaşıyorsunuz ve etrafının çitle çevrili olduğunu görüyorsunuz. Çitin üzerinde şu uyarı yazmaktadır: “Dikkat! Bekçi köpeği var.” Ancak kapıda ne bir interkom ne de bir posta kutusu bulunmaktadır. Kapının dışarıdan açılabildiğini fark ediyor ve paketi teslim etmek için içeri giriyorsunuz. Mülke adım attığınız anda köpek kolunuzu ısırıyor.

Bu durumda da köpek sahibi meydana gelen yaralanmadan sorumludur. Sonuçta kapıda ne bir posta kutusu ne de bir interkom bulunmaktadır. Paketin başka nasıl teslim edilmesi beklenebilirdi? Bununla birlikte, sizin de kısmen kusurlu olduğunuz kabul edilebilir. Çünkü uyarı levhasını görmenize rağmen kapıyı açarak içeri girdiniz. Ancak burada işinizi yaptığınız da dikkate alınacaktır. Bu nedenle size atfedilecek kusur oranı yüksek olmayacaktır. Sonuçta mülk sahibi, köpeğin size ulaşamayacağı ya da sizin köpeğe ulaşamayacağınız şekilde gerekli önlemleri almalıydı.

3: mülk tamamen çevrilmişse

Diyelim ki bir yardım kuruluşu için bağış topluyorsunuz. Çitle çevrili, kapısı bulunan, uyarı levhaları ve interkomu olan bir mülke yaklaşıyorsunuz. Uyarı levhalarında şu ifadelerden biri yer alıyor:

• İzinsiz girmek yasaktır (Ceza Kanunu Madde 461)
• Giriş kendi sorumluluğunuzdadır
• Köpeğe dikkat

Önce interkomu kullanmayı deniyorsunuz, ancak kimse cevap vermiyor. Daha sonra kapıyı kontrol ettiğinizde kilitli olduğunu görüyorsunuz. Buna rağmen mülke girmeye çalışıyorsunuz. İçeri girdikten sonra köpek bacağınızı ısırıyor.

Bu durumda köpek sahibi meydana gelen yaralanmadan sorumlu değildir. Çünkü gerekli tüm önlemleri almıştır. Kapı kilitlidir, açıkça görülebilen uyarı levhaları bulunmaktadır ve ayrıca bir interkom da mevcuttur. Bu nedenle özel mülke girmenize izin verilmediği açıkça anlaşılmaktadır.

Uyarı levhaları açıkça görülebilir olmalıdır

Ancak bazı durumlarda uyarı levhaları hukuken yeterli kabul edilmeyebilir. Örneğin:

• Uyarı levhaları açıkça görülemiyorsa,
• Levhalar tüm giriş noktalarında bulunmuyorsa,
• Bir paket veya posta teslim etmeniz gerekiyorsa, ancak kapının önünde bir posta kutusu ya da interkom bulunmuyorsa.