Kişisel yaralanma mı yaşadınız? Belki bir araba size çarptı ya da iş yerinde bir kaza geçirdiniz. Ya da başka birinin köpeği tarafından ısırıldınız. Sebep ne olursa olsun, gerçek şu ki zarar gördünüz ve bunun sonucunda çeşitli masraflarla karşı karşıya kalacaksınız. Peki bu masrafları kim karşılayacak? Elbette kazadan sorumlu olan kişi! Size çarpan diğer sürücü. Kaza iş yerinde olduysa işvereniniz. Köpek tarafından mı ısırıldınız? O halde köpek sahibini sorumlu tutun! Bu yazıda sizin için 15 farklı tazminat türünü listeledik.
Tazminat türleri
Hangi tazminat türlerine hak kazanabilirsiniz? Elbette doktor masrafları ve zarar gören eşyaların onarımı bunlara dahildir. Ancak talep edilebilecek çok daha fazla tazminat türü vardır. Örneğin hem maddi hem de manevi zararlarınız için karşı tarafı sorumlu tutabilirsiniz. Birçok kişisel yaralanma mağduru bu hakları tam olarak bilmediği için, sizin için 15 farklı tazminat türünü listeledik. Muhtemelen bunların hepsini daha önce düşünmemiştiniz. Ayrıca bu 15 tazminat türünü nasıl talep edebileceğinizi de açıklıyoruz.
Lütfen dikkat: bu liste kesinlikle tüm tazminat türlerini kapsamamaktadır!
15 tür tazminat
Aşağıda 15 farklı tazminat türünü listeledik. Muhtemelen daha önce hiç düşünmediğiniz tazminat türlerini açıklıyoruz. Açık ve bilinen tazminat türlerini ise bu listeye dahil etmiyoruz. Bu yaygın tazminat türlerine örnek olarak şunlar verilebilir:
- Doktor masrafları
- Kaybettiğiniz sağlık sigortası katkı payı
- Hasar gören eşyaların onarımı
- Aracınızın değer kaybı
Aşağıda ise daha az bilinen 15 farklı tazminat türünü ve bunların nasıl talep edilebileceğini bulabilirsiniz.
1. Ulaşım masrafları (ve otopark ücretleri)
Bir yaralanma yaşadığınızda büyük ihtimalle hareket kabiliyetiniz azalır. Bazen bu geçici olur, ancak daha ciddi durumlarda hareket özgürlüğünüz kalıcı olarak kısıtlanabilir. Her durumda bir yerden başka bir yere gitmek için çeşitli masraflar yaparsınız. Doktor, hastane ve fizyoterapi ziyaretleri için ulaşım giderleri. İşe gitme masrafları. Bisiklet yerine araba kullanmak zorunda kaldığınız için oluşan yakıt giderleri. Ayrıca uyarlanmış ulaşım masrafları da buna dahildir. Örneğin tekerlekli sandalyenizi taşıyabilmek için daha büyük bir araç satın almanız gerekebilir.
Bunun yanında arkadaşlarınızın ve aile üyelerinizin yaptığı ulaşım masrafları da karşılanabilir. Partneriniz sizi doktora götürmek zorunda mı? Yakınlarınız sizi hastanede ziyaret mi ediyor? Onların yol masrafları da tazminat kapsamına girer. Ayrıca bu yardımlar için harcadıkları zamanın karşılığı da talep edilebilir.
2. Çalışanlar için gelir kaybı
Kişisel yaralanmanızdan iyileşmeye çalışırken bir süre çalışamayabilirsiniz. Bunun sonucunda gelir kaybı yaşayabilirsiniz. Örneğin hastalık izninde maaşınızın yalnızca %70’i ödeniyorsa. Bu gelir kaybı karşı taraf tarafından tazmin edilmelidir.
Ancak bununla sınırlı değildir. Daha uzun süre çalışamazsanız bonus, bahşiş, maaş artışı, emeklilik birikimi ve tatil ödeneği gibi haklardan da mahrum kalabilirsiniz. Kayıt dışı işlerden elde ettiğiniz gelirleri de kaybedebilirsiniz. Bunun ne kadar büyük bir miktara ulaşabileceğini düşünün! Neyse ki bu zararların da karşılanmasını talep edebilirsiniz.
3. Serbest çalışanlar için gelir kaybı
Serbest çalışan biri olarak bir süre çalışamaz hale gelirseniz, kısa sürede sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Artık geliriniz olmaz ve bunun yanında müşteri kaybedebilirsiniz. İş yerinizin kirasını ödemeye devam etmek zorunda kalabilirsiniz. Ayrıca işe döndüğünüzde yeniden müşteri kazanmak için ekstra tanıtım ve pazarlama çalışmaları yapmanız gerekebilir. Bunların tamamı da tazminat kapsamında talep edilebilir.
4. Eğitimde gecikme
Hâlâ öğrenciyseniz, iyileşme süreciniz nedeniyle dersleri kaçırabilir ve sınavlara giremeyebilirsiniz. Bu da eğitiminizde gecikmeye yol açabilir. Sonuç olarak iş hayatına daha geç başlarsınız ve maaş ile iş deneyimi kaybı yaşarsınız. Bunun için belirlenmiş standart tazminat miktarları vardır. 2019 yılı için bir yıllık eğitim gecikmesinde uygulanan tazminat miktarları şunlardı:
- İlkokul: € 8.100
- VMBO ve LBO: € 18.625
- Havo, mbo ve vwo: € 22.650
- HBO ve üniversite: € 27.525
Peki eğitim gecikmeniz bir yıldan uzun sürerse ne olur? Ya da örneğin kişisel yaralanmanız nedeniyle konsantrasyon sorunları yaşayıp eğitiminizi artık tamamlayamazsanız? Bu durumda sonraki yıllar için standart bir miktar uygulanmaz ve zararınız “çalışma gücü kaybı” kapsamında değerlendirilir.
5. Ev içi yardım
Yaralanmanız nedeniyle yatağa bağımlı mı kaldınız veya hareket kabiliyetiniz mi azaldı? Buna rağmen evde yapılması gereken işler devam eder. Örneğin temizlik yapmak veya çamaşır yıkamak gibi. Bunları artık kendiniz yapamıyorsanız, birinden yardım almanız ya da aile ve arkadaşlarınızdan destek istemeniz gerekebilir. Bu masraflar da tazminat kapsamına girer. Size yardım eden aile üyeleri veya arkadaşlarınızın harcadığı zaman da tazmin edilebilir.
6. Kendi işlerini yapabilme kaybı
Ev işlerinde yardıma ihtiyaç duymanız gibi, evin içinde veya çevresinde artık yapamayacağınız başka işler de olabilir. Örneğin boya yapmak, tamirat işleriyle uğraşmak, araba yıkamak, bahçe işleri yapmak veya köpeği gezdirmek gibi. Bu işler için aldığınız tüm yardımların masrafları da karşılanmalıdır.
7. Fayda sağlamayan masraflar
Bir kaza geçirdiğinizde hayatınızda birçok şey değişir. Özellikle yaralanmanız nedeniyle hareket kabiliyetiniz azaldıysa, bazı şeyleri artık daha az yapabilir veya hiç yapamayabilirsiniz. Bunun sonucunda artık fayda sağlayamadığınız bazı masraflarınız devam edebilir. Örneğin:
- Spor salonu üyeliği
- Özel antrenör ücretleri
- Hâlâ taksitlerini ödediğiniz yarış bisikleti
- Daha önce rezervasyonu yapılmış yoga eğitmenliği kursu
- İyileşme süreciniz nedeniyle gidemediğiniz tiyatro biletleri
- Rehabilitasyon merkezinde kaldığınız için kullanamadığınız evin kira gideri
Bu masraflar da karşı taraf tarafından karşılanmalıdır.
8. Tatil masrafları
Hayır, tatilin kendisi bir zarar kalemi değildir. Ancak iyileşme süreciniz veya yaralanmanız nedeniyle tatilinizi iptal etmek zorunda kalırsanız ne olur? Ya da artık yalnızca özel düzenlenmiş bir tatil yapabiliyorsanız? Bu durumda oluşan masraflar tazmin edilebilir. Örneğin daha önce kamp yapabiliyorken artık yaralanmanız nedeniyle bir evde konaklamak zorunda kalabilirsiniz. Bu ek masraflar da karşı taraf tarafından karşılanmalıdır.
9. İşsizlik ödeneği ve diğer sosyal haklar
Kişisel yaralanmanız nedeniyle işinizi mi kaybettiniz? Hastalık ödeneği almıyorsanız, işsizlik ödeneği hakkınızı kullanmış olabilirsiniz ve bu hakkı yeniden oluşturmanız gerekebilir. Bu oldukça olumsuz bir durumdur. Bu kayıp da bir zarar kalemi olarak değerlendirilebilir.
10. Uyarlanmış yaşam alanı
Hareket kabiliyetiniz azaldıysa, yaşam alanınızı buna uygun hale getirmeniz gerekebilir. Örneğin merdiven çıkabilmeniz için bir merdiven asansörü taktırmak, tekerlekli sandalye ile rahat hareket edebilmek için eşikleri kaldırmak veya yükseltilmiş bir tuvalet yaptırmak gibi. Bunlar oldukça maliyetli olabilir. Bu masrafların da karşı taraf tarafından karşılanması gerekir.
11. Uyarlanmış spor faaliyetleri
Yaralanmalarınıza rağmen spor yapmaya devam etmek mi istiyorsunuz? Bu mümkündür. Ancak bunun da bazı ek masrafları olabilir. Örneğin özel bir spor tekerlekli sandalyesi veya bir antrenör desteği gerekebilir. Bu masraflar için alacağınız tazminat, eski yaşam düzeninizi mümkün olduğunca sürdürebilmenize yardımcı olur.
12. Ekonomik kırılganlık
Bir yaralanma yaşamanız sizi ekonomik açıdan daha kırılgan hale getirebilir. İşten çıkarılma riskiniz artabilir, yeni bir iş bulmanız zorlaşabilir ve kariyer fırsatlarınız bir ölçüde sınırlanabilir. Bu zararların kapsamı değerlendirilir ve tazminat hesabına dahil edilir.
13. Yasal faiz
Kazanın meydana geldiği günden tazminatın ödendiği güne kadar karşı taraf size yasal faiz de ödemek zorundadır. Bu faiz oranı devlet tarafından belirlenir.
14. Gelecekte oluşacak zararlar
Karşı taraf, henüz ortaya çıkmamış ancak gelecekte oluşması beklenen zararları da karşılamak zorundadır. Bununla birlikte, nihai tazminat miktarı belirlenmeden önce son tıbbi durumun netleşmesini beklemek akıllıca olacaktır. Böylece ileride ortaya çıkabilecek beklenmedik masrafların önüne geçilebilir.
15. Manevi tazminat
Bu listedeki son zarar kalemi manevi tazminattır. Önceki zarar kalemlerinin tamamı maddi zararların karşılanmasıyla ilgiliydi. Ancak bir kişiyi manevi zararlarınızdan dolayı da sorumlu tutabilirsiniz. Manevi tazminat, yaşadığınız manevi zararlar için ödenen tazminattır. Bu tür zararların maddi karşılığını tam olarak ölçmek mümkün değildir. Bu tazminat; kazadan sonra katlanmak zorunda kaldığınız acı, stres ve üzüntü için ödenir.
Tazminat miktarı her kazaya göre değişir ve aşağıdaki gibi çeşitli faktörlere bağlıdır:
- Yaşınız
- Yaralanmanızın ciddiyeti ve iyileşme sürecinin uzunluğu
- Kalıcı izlerin bulunup bulunmaması
- Yaralanmanız nedeniyle günlük yaşamınızın ne ölçüde kısıtlandığı
Bu 15 tazminat türü nasıl talep edilir?
Bu zarar kalemleri listesi oldukça kapsamlı görünse de aslında hâlâ eksiktir. Tazminat talep ederken dikkate alınması gereken çok fazla unsur vardır. Bu nedenle her zaman bir uzman temsilciyle çalışmanız tavsiye edilir. Bir kişisel yaralanma hukuk uzmanı, hangi tazminat türlerinin mevcut olduğunu ve sizin için en yüksek tazminatı elde etmek adına en doğru adımların neler olduğunu çok iyi bilir.
Bu çok pahalı değil mi?
Böyle bir uzmanla çalışmanın tüm birikiminize mal olacağından mı korkuyorsunuz? Endişelenmenize gerek yok. Hatta bonus olarak size 16. bir zarar kaleminden daha bahsedelim: hukuki yardım masrafları. JBL&G aracılığıyla hukuki destek alırsanız, bu masraflar da karşı taraf tarafından karşılanmak zorundadır. Yani bunun için cebinizden hiçbir ödeme çıkmaz.
Kişisel yaralanma mağdurlarından sıkça sorulan sorular
S: Kişisel yaralanma nedir?
C: Bir kaza sonucunda ortaya çıkan tüm fiziksel, psikolojik ve maddi zararlardır. Bu zararlar nedeniyle oluşan tüm kayıplar tazminat kapsamında değerlendirilebilir.
S: Karşı taraf ne zaman sorumlu tutulabilir?
C: Eğer karşı taraf kişisel yaralanmanızdan sorumlu tutulabiliyorsa. Bazı durumlarda bu açıkça bellidir, ancak çoğu zaman durum o kadar net olmayabilir. Birinin kişisel yaralanmanızdan sorumlu tutulup tutulamayacağından emin değil misiniz? Uzman hukukçularımız bunu sizin için ücretsiz ve yükümlülük olmadan memnuniyetle araştırır.
S: Çok hafif yaralandım. Yine de tazminat talep etmeli miyim?
C: Tavsiyemiz: her zaman kişisel yaralanma tazminatı talep edin. Morluk veya boyun ağrısı gibi hafif yaralanmalarda bile. Masraflar düşündüğünüzden daha yüksek olabilir. Ayrıca yaralanmanız zamanla kötüleşebilir. Bunun yanında, yaralanmanız ne kadar hafif olursa olsun tazminat alma hakkınız vardır.
Bu makaleyi paylaşmak ister misiniz?
